رابطه دين و اخلاق با نگاه به خاستگاه ها

دانش اخلاق به حوزه‌هاي مختلف توصيفي و توصيه‌اي در زمينه مباحث معرفت شناختي٬ منطقي و ارزشي مي‌پردازد. يكي از مباحث مهم در كلام جديد و نيز حوزه فلسفه اخلاق٬ دين و اخلاق و ارتباط اين دو مي‌باشد. علم اخلاق و دين عبارت است از بينش‌ها٬ منش‌ها و كنش‌هايي كه بيانگر نجات و سعادت انساني هستند. تبيين جايگاه و ارتباط اخلاق با ساير معارف بشري و الهي٬ تداخل يا همپوشي اين دو حوزه و فهم درست اين دو از مسائلي است كه بحث‌هاي فراواني را بر انگيخته است. اين رابطه از ديرباز در حوزه رفتار انسان قرار گرفته و از انواع ارتباط مفهومي٬ حكمي٬ معرفتي٬ انگيزشي٬ تضميني٬ ذاتي٬ منطقي٬ هستي شناختي و غايت شناختي ميان دين و اخلاق سخن گفته مي‌شود. اما مي‌توان با نگاه كردن به سر منشأها و خاستگاه‌هاي دين و اخلاق به رابطه اين دو در خاستگاه‌هايشان و نسبت‌هايي كه برقرار مي‌كنند از اين طريق پي‌برد. هدف اين است كه ارتباط دين و اخلاق را در زندگي انسان بيابيم و بدانيم چگونه دين و اخلاق مي‌توانند انسان را در دستيابي به اهدافش ياري كنند٬ زيرا اخلاق و دين از ابتداي زندگي آدمي همواره از موضوعاتي بوده‌اند كه نقش هدايت‌گري را ايفا نموده‌اند٬ اهميت و ضرورت شناخت درست ارتباط دين و اخلاق از همين امر نشأت مي‌گيرد و اكثر صاحب‌نظران عرصه فلسفه دين و مباحث اخلاقي به آن پرداخته‌اند و ارتباط دين و اخلاق را به تصوير كشيده‌اند و مواضع خود را بيان نموده‌اند. در تبيين ارتباط آن دو٬ سه رويكرد وجود دارد كه عبارتند از: تباين٬ اتحاد و تعامل. نگارنده با بيان خاستگاه دين و اخلاق به ريشه‌ي اين رويكردها پرداخته و خاستگاه دين و اخلاق از ديدگاه اسلام را در اين زمينه بيان مي‌دارد و بنابر مباني انسان شناسي اسلامي رابطه فرد-خدا پايه رشد وسلامت رواني فرد را در تمامي مراحل زندگي تشكيل مي دهد. در نتيحه از اين طريق او به آرامش قلبي و رواني دست ميابد و باعث اصلاح امراض نفساني اومي گردد وتوسط انجام عبادت كه در دين سفارش شده او را فردي آرامتر اميدوارتر و شادتر براي حضور در اجتماع و خانواده مي سازد.