بافت زماني و مكاني زندگي خاقاني و تاثير آن بر اشعار وي

خاقاني،شاعر سده ششم هجري،به طور قطع و يقين جزو شاعران طراز اول زبان فارسي است. وي با توجه به رشد و نمو در قرن ششم،از وضعيت پيچيده و بينابين اين سده به لحاظ فرهنگي و فكري و سياسي و اجتماعي متاثر شده است.از طرفي واقع شدن در ميان دو عصر خردگرايي و احساس گرايي از وي شاعري بينابين ساخته است.از سويي قرار گرفتن در ميان دو عصر ثبات سامانيان و هرج و مرج مغولان او را در ميان دو عصر متفاوت سياسي قرار مي‌دهد. از طرف ديگر، باليدن در محيط كوهستاني و سخت زيست آذربايجان از او شاعري با زباني سخت و حماسي ساخته است كه به ستيهندگي و چالش با ديگران مشهور است. خودبرتر بيني وي را مي‌توان برگرفته از همين دو عنصر زماني و مكاني رشد وي دانست. زندگي و محيط خانوادگي خاقاني نيز عاملي مهم در تربيت دوگانه وي و ايجاد مجموعه اي متناقض در ديوان وي است.در نتيجه خاقاني آيينه تمام نماي زندگي اجتماعي،سياسي،اقتصادي و جغرافيايي عصر خود است.