بررسي الگوي شهودي مولانا جلال الدين با تكيه بر ديوان كبير

عرفان به عنوان يك جريان معرفتي، به دين و مكتب و يا فرهنگ خاص، محدود نيست. عرفا به كمك كشف و شهود بر عرصه‌هايي از علم قدم گذاشته اند كه دانشمندان پس از سال‌ها تحقيق، به آن رسيده اند. بسياري از اين كشفيّات هنوز از ديدگاه علمي قابل اثبات نيست و تنها از طريق كشف و شهود عرفاني مي‌توان چنين مفاهيم عميقي را دريافت. مفاهيمي كه علوم مادي با تمام قواي بشري خود در پي يافتن آنها هستند و هنوز در ابتداي راه قرار دارند. اين ويژگي عرفا باعث شده است تا برخي از نظريه‌هاي امروزي علوم در غرب، بر پايه ي انديشه‌هاي آنها بنا نهاده شود. يكي از توانايي‌هاي روح، خارج از جسم، آگاهي بر علوم دنياي ماده است. عرفا، اين ابر انسان‌ها، به واسطه ي قانون كتمان سرّ، تجربيات خود را هويدا نمي ساختند. عرفايي همچون مولانا، با رهانيدن روح از بند جسم ويژگي‌هاي خارق العاده ي آن را نمودار كرده و از آن بهره مي‌جويند. مولانا جلال الدين بلخي از معدود افرادي است كه در آثارش به اين حقايق اشاره مي‌كند. نگارنده ي اين پژوهش، بر آن است كه از شيوه ي كشف و شهود مولانا و نتايجي كه به خصوص در باب حقيقت و ماهيت روح حاصل آمده، رمزگشايي كند. شيوه ي تحقيق در اين مقاله توصيفي – تحليلي بوده و روش جمع آوري اطلاعات به صورت كتابخانه يي است. در اين پژوهش مشخص مي‌شود، دريافت‌هاي مولانا، از گشت و گذار در دنياي فراماده، در چه زمينه‌هايي بوده و ماهيت و كيفيت كسب تجربه چه بوده است.