ارزيابي برخي خصوصيات فيزيكي شلتوك نيم پخت شده به روش خيساندن چند مرحله اي

نيم‌پخت كردن يكي از روش‌هاي آبي- حرارتي است كه پس از برداشت و پيش از فرآيندهاي خشك كردن و پوست كني بر روي شلتوك اعمال مي گردد. اين عمليات نقش موثري در افزايش كيفيت دانه برنج در ذخيره كردن، آسياب كردن و پختن دارد. در اين تحقيق براي انجام فرآيند نيم‌پخت كردن، از دو روش خيساندن معمولي و خيساندن چندمرحله‌اي (پلكاني) استفاده شد. شلتوك‌ها به مدت 90 دقيقه در آب با دماهاي 50، 60 و 70 درجه سانتي‌گراد خيسانده شده و در چهار دوره‌ي زماني صفر، 5، 10 و 15 دقيقه در فشار اتمسفر بخاردهي شدند. خشك كردن توسط خشك‌كن هواي گرم با بستر ثابت با دماي 35 درجه سانتي‌گراد انجام شد. نتايج حاصل از تجزيه واريانس نشان داد در خيساندن به روش معمولي دماي خيساندن و مدت زمان بخاردهي بر طول، عرض، سطح و حجم دانه برنج نيم‌پخت شده در سطح احتمال 5 درصد اثر معنيدار دارد، اما اثر متقابل اين دو عامل معني‌دار نشده است. مدت زمان بخاردهي بر ضريب كرويت برنج نيم‌پخت شده در سطح احتمال 5 درصد اثر معني دار داشت، اما دماي خيساندن و اثر متقابل دماي خيساندن و مدت زمان بخاردهي معني‌داري نبوده است. دماي خيساندن، مدت زمان بخاردهي و اثر متقابل آنها بر ضريب رعنايي برنج نيم‌پخت شده در سطح احتمال 5 درصد معني دار بوده است. ضخامت دانه برنج نيم‌پخت تنها خصوصيت فيزيكي بوده است كه تحت تاثير هيچكدام از عوامل آزمايش قرار نگرفت. هم چنين در خيساندن به روش چند مرحله اي مدت زمان بخاردهي بر طول، عرض، ضخامت، ضريب كرويت، ضريب رعنايي، سطح و حجم دانه برنج نيم‌پخت شده در سطح احتمال 5 درصد اثر معنيداري داشت، اما روش خيساندن و اثر متقابل روش خيساندن و مدت زمان بخاردهي معني‌دار نبود. اين مطالعه قابليت روش نيم پخت كردن در بهبود خصوصيات فيزيكي و رفع مشكل اندازه دانه برنج كه تاثير به سزايي بر بازار پسندي آن دارد را مورد تاكيد قرار داده است.