بررسي بازنمود شاخصه هاي هويت فرهنگي در گستره تبليغات محيطي

هدف اين جستار بيان مولفه ها و منابع هويت فرهنگي و بازتاب اين عناصر در تبليغات محيطي است. مساله هويت و هويت فرهنگي از پيچيده ترين مفاهيم در حوزه علوم انساني و اجتماعي به شمار مي روند. هويت پديده اي چندوجهي است كه از جوانب مختلف، مباني و معاني گوناگوني را در بر مي گيرد. بطور كلي مي توان هويت را حاصل ديالكتيك نظام ذهني و ساختار اجتماعي و فرهنگي قلمداد نمود؛ در صورتيكه مقوله هويت فرهنگي بطور خاص نسبت هويت با مفاهيم پيچيده اي چون فرهنگ و مليت است. اين معنا در مورد ايران از اهميت والايي برخوردار مي باشد زيرا منابع هويتي ايراني، اسلامي و غربي هركدام در دوره اي و به نحوي در انباشت هويتي ايرانيان تاثير گذاشته و هويت فرهنگي ايران معاصر را پديد آورده اند. از سوي ديگر تبليغات محيطي به عنوان شاخه اي از هنر، زيرمجموعه فرهنگ و توليدات فرهنگي محسوب مي گردد. در جوامع معاصر با گستردگي و پيچيدگي فضاي اجتماعي تبليغات محيطي كه از مردمي ترين و كاربردي ترين هنرها در اين فضا شناخته مي شود را نمي توان از مقوله هويت فرهنگي جدا نمود. لذا شاخصه هاي هويت فرهنگي به صورت مشخص در نمودهاي آثار تبليغات محيطي نمايان و متجلي مي گردد و رابطه دوسويه ميان هويت فرهنگي و تبليغات محيطي را شكل مي دهد. اين پژوهش در جهت شناسايي مولفه هاي اصلي هويت فرهنگي با روش تحليلي و توصيفي و تكيه بر مطالعات كتابخانه اي صورت پذيرفته است تا شاخصه هاي اصلي هويت فرهنگي را شناسايي و ردپاي اين مولفه ها را در تبليغات محيطي نمايان سازد. در جهت مطالعات صورت گرفته مي‌توان نتيجه گرفت مؤلفه هاي اصلي هويت فرهنگي ايرانيان در پنج حوزه: ديانت، زبان، جغرافياي فرهنگي، تاريخ و حافظه فرهنگي و نظام اجتماعي قابل تحليل و جمع بندي است. از سوي ديگر ايرانيان‌ در‌ فرايند تاريخي تكوين هويت در‌ نسبتي‌ كه ميان خود و ديگري برقرار نموده‌اند، هويت فرهنگي خويش رادر ميان سـه ضـلع مـنابع هويتي اسلامي، باستاني يا قومي و تجددي يافته‌اند كه تجلي اين عناصر بر اساس مستندات و يافته هاي پژوهش در آثار تبليغات محيطي معاصر ايران بازشناسي و مشاهده گرديد.