نقش توليد و تجارت ابريشم بر قالي بافي دوره صفويه

The Role of Production and Trade of Silk on the Rug Weaving Safavid Period

عصر طلايي قاليبافي در ايران به گواهي محققان اين حوزه، دوره صفويه است. عوامل متعددي باعث رشد و توسعه قالي بافي در اين دوره شده‌اند. همچنين در اين دوره ابريشم يكي از عمده توليدات و به عبارتي مهم ترين كالاي صادراتي ايران بوده كه از نظر تامين نقدينگي دربار بسيار مهم و در مناسبت هاي سياسي نيز يك كالاي استراتژيك محسوب مي شده است. اين مقاله با هدف تبيين رابطه توسعه توليد و تجارت ابريشم و توسعه قاليبافي با روش تاريخي-تحليلي و با استفاده از منابع كتابخانه‌اي و اسنادي به انجام رسيده است. نتايج نشان مي‌دهد با توسعه تجارت ابريشم و افزايش نقدينگي دربار و كشور و تسهيل تجارت در اين دوره زمينه كافي براي تبديل ابريشم به قالي‌هاي نفيس و صادرات آن فراهم شد، كه ضمن افزايش سود تجارت قالي‌ها نسبت به خام فروشي ابريشم، نوعي توليد خاص و منحصر به فرد با توان هنرمندان و بافندگان ايراني شكل گرفت كه قابليت صادرات داشت. اما در اواخر دوره صفويه با خارج شدن ابريشم از انحصار دربار، افزايش توليد، كاهش كيفيت و در نتيجه كاهش نقدينگي داخل كشور و نرخ بالاي تورم، توليد قالي در دربار نيز با ركود مواجه شد كه تا سال‌ها نتوانست آن عصر طلايي را تكرار كند.