غزل عطار و بحر بسيط

فريدالدين عطار نيشابوري، از غزل‌سرايان و عارفان نامور قرن ششم هجري، غزلي را در بحر بسيط (از بحور ويژه شعر عربي) سروده است و اين بحر در سخن فارسي، ثقيل و ناخوش‌آهنگ به شمار مي‌آيد و با اوزان معهود و رايج شعر فارسي سازگار نيست. در اين مقاله، ضمن ذكر پيشينه‌ اي از كاربرد بحر بسيط در شعر عربي و تأثير آن بر سخن فارسي، غزل سروده عطار در اين بحر، از لحاظ تطابق واژه‌ هاي آن با اركان بحر بسيط بررسي شده است و ثابت آمده است كه در بيشتر ابيات غزل، گونه‌اي از گراني و ناخوشيِ آهنگ به چشم مي‌آيد و براي رفع اين سنگيني، بسياري از واژه‌ هاي فارسي به سياق عربي، اعراب‌ گذاري شده است و چون شاعر نيز بر اين كارآگاه بوده است، از ميان نزديك به نهصد غزل خويش، تنها اين غزل را در اين بحرسروده است.