بررسي بسامد و تداوم زمان تقويمي در رساله¬الطيرهاي فارسي و عربي

زمان حقيقتي است كه با وجود انسان پيوند يافته است و انسان همواره خود را در چنبره¬ي آن مي¬يابد. گويا انسان اسير زمان است و راهي براي برون¬رفت از اين اسارت ندارد. عنصر زمان همواره از موضوعات قابل توجّه روايت¬شناسي در دهه¬هاي اخير بوده است. ژنت نظريه¬پردازي است كه كامل¬ترين نظريه را در باب زمان تقويمي/ كمّي در روايت¬شناسي به ثبت رسانده است. اين مقاله با روش توصيفي - تحليلي با بررسي بسامد و تداوم زمان در رساله¬الطيرهاي فارسي و عربي، و انواع شگردهاي روايي راويان در اين زمينه كه دربرگيرنده¬ي حذف، درنگ، چكيده و صحنه؛ و بسامد مفرد، مكرر و بازگو مي¬شود، براساس نظريه¬ي ژنت پرداخته شده و در نهايت از داده¬هاي به دست آمده اينچنين نتيجه¬گيري كرده است كه در رساله¬الطيرها به طور كلي زمان بر پايه ارائه پرشتاب رويدادها از طريق حذف و خلاصه پايه¬ريزي شده است. حذف در اين آثار بنا به بي¬اهميت و تكراري بودن رويداد، تابوي فرهنگي/ عرفاني بودن، ذهني/ رواني بودن رويدادها، و نشان دادن قابل اعتماد بودن راوي به كار رفته است. خلاصه به جهت بي-اهميت بودن رويدادها، صحنه در ديالوگ¬ها و ارائه با درنگ به جهت توصيف، تفسير، توضيح، داستان¬هاي درونه¬اي و درونه¬¬اي - درونه¬اي به كار رفته است. در اين آثار بسامد مفرد در ديالوگ¬ها، روايات كوتاه، بيان پذيرش/ عدم¬پذيرش كنشگران از سوي ابژه ارزشي؛ بسامد مكرر به دليل تقويت و تأكيد بر درونمايه و برجسته¬سازي درونمايه انسان كامل؛ و بسامد بازگو به دليل تكراري و بي¬اهميّت بودن رويدادها، و نشان دادن قابل اعتماد بودن راوي به كار رفته است.