تبيين ارتباط آيين، اسطوره و ادبيات از منظر نظريه‌ي اسطوره-آيين

اسطوره‌شناسي از دسته پژوهش‌هايي است كه مي‌تواند به عنوان يك زمينه‌ي بينارشته‌اي ابزاري براي شناخت و تحليل موضوعات در اختيار قرار دهد. در اين راه اسطوره‌شناسي با برقراري پيوند ميان حوزه‌هاي فرهنگي همچون مردم‌شناسي، زبان، هنر و ادبيات يك دستگاه فكري براي سنجش مسائل موجود در آن‌ها ايجاد مي‌كند. نظريه‌ي اسطوره-آيين كه درابتدا توسط خاورشناس بريتانيايي ويليام رابرتسون اسميت طرح شد مناسك و رفتار آييني بشر را بر باورها و اساطير مقدم مي‌داند. اساطير به عنوان متون توجيه كننده‌ي آيين‌ها مي‌كوشند تا تقدس كم رنگ شده‌ي اين اعمال را بازسازي كرده و يا به كمك مكتوب‌سازي، آيين ها را از خطر فراموش شدن دور نگاه دارند. با فرض رابطه‌ي نسبتاً آشكار ميان آيين‌ها و هنر بطور كلي و همبستگي ادبيات و اسطوره به شكل جزئي مي‌توان به دوگانه‌ي آيين و اسطوره، ادبيات را اضافه كرد. تولد ادبيات از بستر اسطوره‌ها با تحول رخ داده پيرامون آيين و اسطوره بي‌شباهت نيست؛ با در نظر گرفتن مسيري كه از آيين‌ها آغاز و به ادبيات مي‌انجامد مي‌توان دسته‌ي بزرگي از متون ادبي روايي را به كمك همبستگي و همخواني آن‌ها با اساطير و آيين‌ها تحليل و تأُويل نمود.