تصوير سنگ فيروزه در آرايش فيگورهاي انساني مكاتب نگارگري ايران

آثار مكاتب نگارگري ايران، علاوه بر شهرت جهاني و كيفيت ممتازشان، منبعي عظيم جهت شناسايي فرهنگ، اعتقادات و شيوه ي معيشت مردمان آن روزگار هستند. اين آثار تا پيش از ورود صنعت عكاسي به ايران، از معتبرترين منابع جهت ارزيابي شرايط اجتماعي جامعه محسوب مي‌شوند. سنگ فيروزه يكي از سنگ‌هاي قيمتي است كه بهترين نوع آن، در معادن ايران مستقر است و به دليل جلوه ي زيبا و همچنين خواص مطلوب آن، همواره مورد توجه خاص و عام بوده است. اين پژوهش سعي دارد با مطالعه ي آرايش فيگورهاي انساني در نگاره‌هاي نسخ ممتاز مكاتب نگارگري ايران، از عهد ايلخانان تا پايان عصر قاجار، به ريشه‌يابي كاربرد سنگ فيروزه در نقش جواهر و عنصري زينتي در جامعه ي ايران بپردازد و جايگاه اين سنگ را در آرايش فيگورها بررسي كند. پرسش اين است: تصوير سنگ فيروزه در آرايش فيگورهاي انساني مكاتب نگارگري ايران، چه ويژگي‌هايي را نمايش مي‌دهد؟ براي پاسخ به اين پرسش، برترين نسخ مكاتب نگارگري ايران مورد بررسي قرار گرفته و فيگورها به طبقات اجتماعي مختلف و به گروه‌هاي مردان و زنان تقسيم و بررسي شده‌اند. نتايج كلي پژوهش بيانگر رشد كاربرد تصوير سنگ فيروزه به تدريج از عصر تيموري تا دوران قاجار است. اين سنگ قيمتي در آرايش جامگان طبقات درباري و بيشتر در گروه زنان و به خصوص فرشتگان به چشم مي‌خورد. اين پژوهش از حيث ماهيت كاربردي-توسعه‌اي و از نظر روش، تاريخي- تحليلي است.