هندسه در معماري ايراني - اسلامي؛ هندسي كردنِ مقـدسِ زيباييِ الهي

چكيده معماران همواره سعي كرده اند تا فضا را مانند بستر زمينه اي براي رشد و تعالي انسان طراحي نموده و تبديل به فضايي جهت تامل و تدبر نمايند. هندسه يك ايده شكل دهنده در معماري است كه تجلي گاه افكار الهي و عقلاني و ادراك جهان هستي است. در جهان اسلام هندسه از اهميت والايي برخوردار است زيرا اشكال و ساختمان هندسي با مفاهيم نمادين، كيهاني و فلسفي اهميت مي يابد. موارد مهمي از اين دست سوال مهم اين پژوهش را شكل مي دهد كه جلوه ها و نحوه ي ظهور هندسه در معماري ايراني – اسلامي چگونه است؟ اين پژوهش به شيوه كيفي و با بهره-گيري از مطالعات كتابخانه اي و اينترنتي صورت گرفت و در نهايت اين نتيجه حاصل شد كه هندسه در كالبد و روح بنا حضور دارد. نظم هندسي پلان، انضباط هندسي نما، درك هندسي از ايستايي، تناسبات طلايي ايران، كل و جزء (تجانس هندسي)، اعداد خاص و رموز اشكال هندسي خاص (دايره، مربع و مثلث) جلوه هايي از حضور هندسه در بناهاي معماري ايراني - اسلامي است. واژگان كليدي: هندسه، هندسه مقدس، معماري ايراني، معماري اسلامي