مطالعه ي نقشمايه هاي موجود در قالي هاي شهرستان ملاير

قالي از مهم‌ترين صنايع‌دستي كشور به شمار مي‌رود و طرفداران فرش دستباف ايران در دنيا بي‌شمار هستند؛ چراكه ذوق، هنر و تنوع در فرش‌هاي ايراني مشهود است و در هر منطقه از اين كشور، شاخصه‌هاي طرح، نقش و رنگ مخصوص به همان منطقه است. عمده‌ترين صنايع‌دستي خانگي شهرستان ملاير، قالي‌ و قاليچه است كه داراي ارزش و اعتبار خاصي است و طرح‌هاي متنوعي در اين هنر سنتي و ارزنده وجود دارد. مهم‌ترين هدف مقاله‌ حاضر، معرفي نمادهاي موجود در قالي‌هاي اين شهرستان و عوامل مؤثر در پيدايش و نام‌گذاري اين نمادها است؛ زيرا باوجود پيشينه‌ ارزشمند، پربار و هنري اين منطقه، كمتر موردپژوهش و واكاوي قرار گرفته است و اين امر موجب شد تا نگارنده به معرفي و طبقه‌بندي نقوش به‌كاررفته در قالي‌هاي اين منطقه با توجه به معاني هر يك از آن‌ها بپردازد. براي اين منظور و در بدو امر، تحقيقات با روش ميداني و گردآوري اطلاعات در ميان مردم منطقه در مورد هنر قالي‌بافي پرداخته شد و سپس بر اساس داده‌هاي گردآوري‌شده، به تحليل و تبيين نقوش به روش كتابخانه‌اي و مطالعه‌ منابع مكتوب و اسناد پرداخته شد. همچنين رويكرد نگارنده به موضوع، توصيفي- تحليلي است. با بررسي نقوش به‌كاربرده⁡شده در اين قالي‌ها، اين نتيجه حاصل شد كه نگاره‌هاي موجود در قالي‌هاي ملاير داراي زباني نمادين است و علاوه‌بر جنبه‌ زيبايي و تزييني اثر، به بيان باورها، عقايد، سلايق و جهان‌بيني استادكاران بافنده و هنرمندان طراح پرداخته‌اند و از عواملي همچون طبيعت، اشياء زندگي روزمره، آداب‌ و رسوم و به‌طوركلي تأثيرات فرهنگي و سبك بومي منطقه مي‌پردازند. همچنين كاربرد برخي از اين نمادها نيز براي محافظت از چشم‌زخم است.