تحليل تزئينات داخلي خانه هاي قاجار يزد بر اساس جايگاه اجتماعي صاحبان آن

معماري دوران قاجار از جايگاه حائز اهميتي در گذشته‌‌ي ايران برخوردار است. از جمله دلايل اين اهميت تحوّلات اجتماعي، اقتصادي و سياسي ايران است كه به موجب گسترش تجارت و روابط با اروپا است. در اين دوران در يزد به دليل شكل‌گيري طبقه متمولين و تجار؛ بافت اجتماعي، اقتصادي و حتي معماري شهري نيز دستخوش تغيير ‌مي‌شود. معماري قاجار سعي در ادامه دادن معماري دوران صفوي داشته اما تأثير هنر غرب نيز بر پيكرش آشكار است. از جمله اين تاثيرات را ميتوان در تزيينات داخلي بناهاي مسكوني مشاهده كرد. هدف از اين تحقيق تحليل و بررسي تزيينات داخلي خانه‌هاي قاجار شهر يزد بر اساس جايگاه اجتماعي و فرهنگي مالك بنا ‌مي‌باشد. در خانه‌هاي تجار با حجم عظيمي ‌از تزيينات كه شامل نقاشي ديواري، آيينه‌كاري، گچبري و غيره است روبه‌رو ‌مي‌شويم. اين عامل وسيله‌اي براي بيان جايگاه والاي اجتماعي- اقتصادي مالك خانه در برابر ميهمانان و سايرين ميباشد. عدم حضور اين تزئينات در خانه علما و يا حضور تزئينات به كمترين ميزان ممكن بنابر دلايلي چون جايگاه فرهنگي و اجتماعي شخص در ميان مردم بوده و بيانگر ساده زيستي ادامه راه ائمه و بزرگان دين ‌مي‌باشد. تزئينات خانه‌ عامه مردم بيش از عامل فرهنگي؛ با توجه به دوران نسبتاً سخت دوران قاجار، به سطح اقتصادي و توانايي مالي سفارش دهنده بستگي دارد. اين پژوهش با استفاده از روش تاريخي-توصيفي و به كمك مطالعات ميداني درصدد بيان دلايل شكل‌گيري انواع اين تزئينات در اقشار مختلف جامعه شامل تجار علما و عامه مردم ‌مي‌باشد. نتايج پژوهش حاضر نشان ‌مي‌دهد اين تزيينات به جايگاه سفارش‌دهنده در اجتماع، اقتصاد و سياست وابسته است و به واسطه مراوداتش تحت الشعاع قرار ميگيرد.