مروري بر كاربرد مطالعات اكوژنوتوكسيكولوژي در اكوسيستم‏هاي آبي

ورود هر نوع آلودگي به اكوسيستم‏هاي آبي منجر به تخريب زيستگاهي و در نتيجه تهديد براي همه موجودات زنده وابسته به آن مي‏گردند كه بيشترين حجم اين آلاينده‏ها مواد شيميايي ناشي از فعاليت‏هاي انسان مي‏باشد. به دليل تأثيرات مهم اين آلاينده‏ها بر محيط، چندين روش براي ارزيابي و رديابي به ويژه، سنجش خطرات و آسيب‏هايي اين آلاينده‏ها‏ بر موجودات زنده ساكن آب يا وابسته به آب در حداقل يكي از دوران زندگي، وجود دارند. مطالعات اكوژنوتوكسيك قدرت تغيير DNA را در سلول‏هاي عوامل بيماري‏زا تا تاثيرات نهايي آنها بر حيات موجودات بزرگ را با استفاده از ژن، سلول، فرد، جمعيت، ساختار، گونه و مجموع اكوسيستم به عنوان شاخص‏هاي زيستي بررسي مي‏كند. اين شاخص‏ها به عنوان ابزارهاي مهمي جهت مطالعات اكوتوكسيكولوژي اكوسيستم‏هاي آبي مورد توجه بوده است. هدف از اين مقاله، معرفي نشانگرها و شاخص‏هاي ارزيابي كيفيت و مطلوبيت اكوسيستمي، ارائه دستورالعمل‏هاي جديد مطالعات اكوتوكسيكولوژي انجام شده در محيط‏هاي آبي و معرفي روش‏هاي تعيين تاثيرات نهايي عوامل بيماري‏زا بر اجزاي مختلف اكوسيستم مي‏باشد. اين روش‏ها ارتباط بين آلاينده‏هاي آبي و يك طيفي از تأثيرات ژنوتوكسيك را در محيط‏هاي درون سلولي، برون سلولي و همچنين بين افراد موجودات زنده بررسي مي‏كند. اين مطالعه، اولين مطالعه‏ا‏ي است كه در ايران، به صورت منسجم به تحليل روش‏ها و مفهوم اكوژنوتوكسيكولوژي پرداخته است.