مقايسه اثر ماليات بر مصرف كالاهاي داخلي با ماليات بر مصرف كالاهاي وارداتي بر متغيرهاي كلان اقتصادي در چارچوب يك مدل DSGE

Comparison of domestic goods consumption tax with Tariff on imported consumption goods on macroeconomic variables in the DSGE model

ماليات بر مصرف يكي از عمده‌ترين پايه‌هاي مالياتي در نظام مالياتي ايران مي باشد اين ماليات، بر مصرف كالاهاي توليد داخل و همچنين كالاهاي مصرفي وارداتي وضع مي شود. مقاله حاضر، جهت بررسي تأثير اين پايه‌هاي مالياتي و مقايسه تاثيراتي كه هر يك از اين پايه هاي مالياتي، بر توليد ناخالص داخلي و تورم به عنوان دو متغير اصلي در سطح كلان اقتصاد مي گذارند مي پردازد. به اين منظور، يك مدل تعادل عمومي پوياي تصادفي با لحاظ بخش هاي داخلي، خارجي و بخش هاي پولي و مالي طراحي، كاليبره و شبيه-سازي شده است. جهت طراحي مدلي كه قادر به بررسي تاثير ماليات بر اين دوگروه كالاي مصرفي باشد در مرحله اول توابع تقاضا براي كالاهاي توليد داخل و وارداتي با لحاظ ماليات هاي مربوطه استخراج شده و سپس سطح بهينه مصرف كالاي داخلي و سطح بهينه مصرف كالاي وارداتي تعيين شده اند. در مرحله بعد، شاخص قيمت كالاهاي مصرفي داخلي و شاخص قيمت كالاهاي مصرفي وارداتي با در نظر گرفتن ماليات بر مصرف كالاي داخلي و ماليات بر مصرف كالاي وارداتي، تعيين شده اند. با بهينه يابي بخش هاي مختلف، معادلات استخراجي خطي سازي شده، برخي از پارامترها محاسبه و برخي نيز كاليبره شده و سپس با استفاده از روش بيزي برآورد شده اند نتايج مطالعه حاضر، حاكي از آن است پايه‌هاي ماليات بر مصرف كالاهاي مصرفي داخلي و وارداتي ، اثرات كوچك ولي معني‌داري را بر توليد ناخالص داخلي و تورم مي‌گذارند. از بين دو پايه مالياتي بررسي شده، ماليات بر واردات، بيشترين تأثير را بر تغييرات توليد ناخالص داخلي و تورم دارا مي باشد. كمترين سهم در تغييرات توليد ناخالص داخلي در بين پايه هاي مالياتي مورد بررسي، مربوط به ماليات بر مصرف كالاهاي توليد داخل مي باشد.