تأملي در پيرنگ داستان هزار و يك شب

بررسي عناصر داستاني از جمله طرح و پيرنگ و كاوش در زمينة روايت آثار ادبي رويكرد¬ نويني است كه مورد توجه بسياري از محققان قرار گرفته است. پيرنگ همان طرح، نقشه يا الگوي رخدادها در نمايش، شعر و متون داستاني است و چون زنجيرۀ ساختاري داستان را تشكيل مي¬دهد در كنار شخصيت¬پردازي، صحنه و كنش مي¬تواند از مهم¬ترين عناصر داستان به شمار آيد. هر بخش از روايت در يك داستان داراي پيرنگي است كه خود شامل آغاز، ميانه و پايان است. با توجه به اين امر بررسي داستان¬هاي سنتي و عاميانه بر پاية ساختار پيرنگ آن¬ها مي¬تواند به شناخت نوع روايت در اين داستان¬ها بينجامد. در اين مقاله ساختار پيرنگ در داستان¬هاي هزار و يك شب بررسي شده است. ساختار پيرنگ اصلي در اين اثر به صورت گرفتاري (آزمون ) + ياري+ توفيق است. ساختار كلي پيرنگ در داستان اصلي داراي طرح درختي( داستان در داستان) است، اما داستان¬ها و داستانك¬ها را اگر به طور مستقل بررسي كنيم در زير مجموعة داستان¬هايي با طرح خطي( برشي از زندگي قهرمان) جاي مي¬گيرند.