نقش سوخت و انرژي در افزايش بهره‏وري دفاعي؛ مطالعه موردي عمليات نظامي آمريكا در خاورميانه

از زمان آغاز جنگ‏هاي نوين و ظهور تجهيزات و ماشين‏آلات نظامي بر پايه سوخت‏هاي فسيلي، تأمين و انتقال سوخت به عنوان يك شريان حياتي در ميدان نبرد همواره مطرح بوده است؛ تا آنجا كه تبديل به يكي از مهم‏ترين علل كاميابي و يا شكست ارتش‏ها در طول تاريخ شده است. هزينه‏هاي چشمگير تأمين، انتقال و ذخيره‏سازي سوخت‏هاي فسيلي در كنار خطرات جاني سربازان به دليل حملات ناگهاني دشمن به كاروان‏هاي حمل سوخت و در نتيجه ايجاد وقفه در ادامه عمليات از معايب سيستم‏هاي رايج توزيع سوخت فسيلي در مناطق عملياتي است. در اين پژوهش به‌منظور درك اهميت سوخت و انرژي از منظر تجارب تاريخي، به مطالعه موردي عمليات نظامي آمريكا در خاورميانه (تجاوز نظامي به عراق و افغانستان) در دهه گذشته پرداخته شده است. بررسي سيستم توزيع سوخت آمريكا در عراق و هم‏چنين بررسي هزينه‏هاي پنهان تأمين و انتقال آن به مناطق عملياتي در نبرد افغانستان و عراق حاكي از ناكارآمدي سيستم‏هاي كنوني تأمين انرژي بر پايه سوخت‏هاي فسيلي در نبردهاي امروزي است. استفاده از انرژي‏هاي تجديد پذير، به عنوان يك منبع تأمين انرژي كمكي مستقل و قابل اطمينان، مي‏تواند به عنوان راهكار نوين، پايدار و ارزان قيمت، به افزايش بهره‏وري دفاعي و عمليات نظامي از طريق كاهش ذخيره‌سازي سوخت، نيازهاي حمل‌ونقل و خطر شناسايي منجر شود. با توجه به موقعيت جغرافيايي بي‌بديل ايران در بهره‏مندي از منابع رايگان انرژي‏هاي تجديدپذير، علي‏الخصوص انرژي خورشيدي و بادي، استفاده حداكثري از اين منابع بايد به عنوان يك راهبرد دفاعي در دستور كار اركان نظامي كشور قرار گيرد.