كارآفريني از ديدگاه اسلام

عصري كه با تحولات شگرف و شتابنده و ظهور نيازهاي جديد، با ازدياد جمعيت، بيكاري، فقر و ناتواني دولتها در رفع مشكلات اقتصادي مواجه است؛ پس از تجربه الگوهاي مختلف در راستاي اشتغالزايي، توليد ثروت، آخرين الگوي توسعه را مبتني بر كارآفريني قرار داده است. كارآفريني به عنوان موتور رشد و توسعه اقتصادي، نه تنها يك انتخاب، بلكه يك ضرورت انكار ناپذير براي موفقيت در كسب وكار و تداوم پيشرفت آن است. كارآفريني يك فرآيند است كه براي محقق شدن آن عوامل متعددي موثر است. عوامل فردي - رواني، محيطي - اجتماعي، فرهنگي- سياسي - اقتصادي و عوامل ارزشي - اعتقادي. مهمترين مؤلفههاي كارآفريني عبارتند از: انگيزه و هدف، تغيير، نوآوري، فرصت، دانش، تجربه، مديريت، اشتغالزايي، سرمايه، سود، ارزشآفريني، مخاطرهپذيري، ابهام، خدمت. كارآفريني پيشنياز حيات طيبه است و ميتواند به تحقق جامعه آرماني اسلامي سرعت بخشد. در اسلام، نه تنها ساختاركلي و مؤلفههاي مؤثر در فرآيند كارآفريني در اقتصاد متعارف مورد عنايت است، بلكه خلأهايي كه در اين ميان وجود دارد نيز به بهترين شكل برطرف شده است؛ مانند احساس مسئوليت ديني كاركنان و وجدان كاري، حفظ كرامت در محيط كار، افزايش بهرهوري، توكل، خوش‌بيني و آينده نگري. اين مقاله ابتدا به مفهوم كارآفريني در اقتصاد متعارف اشاره مي‌كند و سپس با بررسي آيات قرآنكريم و روايات و آموزههاي اسلامي، با روش تحليلي، به تبيين كار و كارآفريني در اسلام مي‌پردازد و در آخر وجه تمايز رويكرد اسلامي به مقوله كارآفريني در سه بخش ريسك، سرمايه و ثروت و نمود برتري اهتمام به كارآفريني، با بررسي مؤلفه توكل تبيين مي‌شود.