تغييرات اقليمي مراكز استان‌هاي كشور در 50 ساله اخير

تغيير اقليم به معني تغييرات طي چندين دهه يا بيشتر در دما، بارش، الگوي وزش باد و ساير جنبه‌هاي اقليم است. به‌طوركلي مي‌توان تغيير اقليم را به معني گرايش‌هاي بلند مدتي همچون تغيير به سمت شرايط گرم‌تر، مرطوب‌تر يا خشك‌تر ناميد. دماي متوسط كنوني زمين، چيزي در حدود ۱۵ درجه‌ي سانتي‌گراد است. اين سياره قبلاً دماهاي متوسط بيشتر و كمتري را هم تجربه كرده است. بنابراين تغيير دماي متوسط زمين اصلاً چيز عجيبي نيست، مشكل اينجاست كه سرعت تغيير اقليم زيادشده و زمين خيلي سريع در حال گرم شدن است. وقتي تغيير اقليم خيلي سريع صورت مي‌گيرد، زندگي نمي‌تواند خود را با آن وفق دهد و درنتيجه حيات به‌خطر مي‌افتد. امروزه تغيير اقليم به‌عنوان يكي از بزرگترين بحران‌هاي زيستي، اجتماعي، اقتصادي، سياسي در جهان شناخته شده است كه اگر از كنترل خارج شود زندگي ساكنان زمين را تهديد مي‌كند. نشانه‌هاي تغيير اقليم: افزايش ناهنجاري‌هاي جوي نظير بارش‌هاي ناگهاني، وزش طوفان‌هاي شديد، خشك‌سالي و افزايش دما چند سالي است كه در برخي نقاط ايران به چشم مي‌‌خورد. بارش برف در شهرهاي جنوبي و مركزي كشور پس از 50 سال، سرماي شديد و بارش تگرگ در فصل شكوفه‌دهي درختان، بارش سنگين برف در استان‌هاي مازندران و گيلان و غيره، برخي از نشانه‌هاي بي‌نظمي در شرايط آب‌وهوايي كشور است. در اين مطالعه دو پارامتر ميانگين دما و بارش مراكز استان‌ها را به‌عنوان دو پارامتر مهم در 50 سال اخير مورد بررسي قرار داده شد كه در 5 دهه مورد بررسي، ميانگين دما تفاوت محسوسي را نشان نمي‌‌دهد، اما ميانگين بارش در 5 دهه روند كاهشي را طي نموده است. طبق آزمون من -كندال هم تغييرات بارش روند معني‌داري را نشان نداد، اما پارامتر دما داراي روند مثبت است. براي استخراج مقادير روند بارش و دما از روش حداقل مربعات بهره برده شد كه از اين ‌روند مي‌‌توان به‌منظور نمايش تغييرات درازمدت سري‌ها استفاده نمود. در معادلات خط ترسيمي تمامي شهرها داراي روند منفي هستند غير از شهرهاي اصفهآن‌كه داراي شيب 0/1 و ساري داراي شيب 3 مثبت است و بيشترين كاهش بارش نيز در شهر ياسوج با شيب منفي 7/6 و سپس سنندج، ايلام، گرگان، كرمانشاه و رشت اتفاق افتاده است. كمترين بارش سال در اين 50 سال، مربوط به سال 1972 بوده است. در معادلات خط مربوط به دما نيز اكثر شهرها شيب مثبت را نشان مي‌‌دهند كه در اين پارامتر هم ياسوج حرف اول را مي‌‌زند. كمترين دما مربوط به سال 1992 و بيشترين دماي ثبت شده سالانه نيز مربوط به سال 2010 است.