بازخواني گلستان سعدي از منظر كهن‌الگوي نقاب در انديشه‎ي يونگ

نقاب در روان‌شناسي تحليلي يونگ يكي از اصطلاحات بسيار حائز اهميّت است؛ از نظر وي نقاب، كهن¬الگويي است كه خود، به دو دسته تقسيم مي¬شود: دسته‌ي اوّل همان چيزي است كه شخص وانمود مي¬كند هست و خود را آن¬ طور كه نيست نشان مي¬دهد. امّا دسته‌ي دوم نقاب¬هايي در شخصيّت افراد است كه خودِ فرد نمي¬داند؛ زير آن نقاب پنهان شده است. يونگ معتقد است در طي فرآيند فرديت، نخستين كاري كه بايد بكنيم اين است كه روح خود را از لفافه¬هاي نقاب پاك كنيم. از طرفي ما در ادبيّات كلاسيك فارسي از جمله گلستان سعدي با نقاب¬هايي روبه‌رو مي¬شويم كه با الگويي كه يونگ تعريف مي¬كند، همخواني دارد. در اين مقاله سعي كرده¬ايم تا ابتدا بحث مختصري درباره رمزهاي مختلفِ نقاب در ادبيّات كلاسيك فارسي داشته باشيم، سپس به بررسي انواع نقاب در گلستان پرداخته¬ايم.