حفاظت از تنوع ژنتيكي ارقام اهلي و اجداد وحشي باغباني در رويشگاه طبيعي در ارسباران in situ conservation

منشاء اغلب درختان ميوه گياهان خودرو بوده و يا از طريق اصلاح نباتات و از طريق هبيريد بين گونه‌اي و يا سلكسيون بدست امده‌اند و در هر حال داراي اجداد خودرو بوده و ژن‌هاي مقاومت به استرس‌هاي محيطي، آفات و امراض و كيفيت ميوه از طبيعت وارد درختان ميوه شده است. امروزه اغلب كشورها با استفاده از تنوع ژنتيكي و اصلاح نباتات، بيوتكنولوژي و مهندسي ژنتيك اقدام به توليد ارقام پر محصول، باكيفيت و بازار پسند نموده و يا توليد پايه هاي مقاوم به تنش‌هاي زيستي و غير زيستي و سازگار به مناطق مختلف نموده، كه ضمن مصرف آب كمتر، افزايش كميت و كيفيت ميوه در اغلب كشورهاي توليد كننده باعث افزايش درآمد، اشتغال‌زايي و امنيت غذايي اين كشورها شده است. با مطالعه چندين ساله در جنگل‌هاي ارسباران ملاحظه گرديد در داخل و حاشيه جنگل‌ها تنوع وسيعي از درختان مثمره وجود دارد كه بعضي ارقام توسط مردم انتخاب شده و مورد كشت قرار مي‌گيرد مانند توت سفيد، شاه توت، سماق، تمشك، انار، انجير، گردو و زغال اخته و ... بعضي مانند ازگيل، گلابي وحشي، انار ترش، گوجه، آلو و ... توسط مردم براي مصارف محلي و محدود برداشت و با ايجاد صنايع تبديلي در منطقه موجب اقتصادي شدن باغداري مي‌شوند و بعضي مانند بنه، آلو، گلابي، گوجه و بادام وحشي و هيبريدهاي طبيعي درختان ميوه ناآشنا مانده كه حفظ اين تنوع وسيع ژنتيكي براي باغباني فعلي و آيندگان بسيار حايز اهميت است. با افزايش جمعيت كشور نياز به تنوع ژنتيكي موجود جهت ايجاد پايه‌هاي مقاوم، افزايش عملكرد و كيفيت ميوه بيشتر احساس مي شود. بنابراين با حفظ تنوع وسيع در رويشگاه طبيعي از انهدام جنگل‌ها جلوگيري خواهد شد.