مرغ سحر ؛ تصنيف پردازي بهار

بي‌گمان در صد سال اخير، بر تارك ادب و فرهنگ ايران‌زمين گوهري تابناك‌تر از ملك الشعرا بهار ندرخشيده است. بهار بزرگ‌ترين و قوي‌ترين شاعر كلاسيك و موسيقي‌شناس زبان فارسي در دوران معاصر است و چهرة نام‌آوري است كه شعرش را بيشتر در خدمت ميهن و آزادي سرود. اين قصيده‌سراي چيره‌دست توانست در حقيقت سبكي پاسخگوي زمانة خويش به وجود بياورد كه همانا بيان حديث زندگي سياسي و اجتماعي ملت ما در قالب‌هاي كهن و آشناي شعر فارسي به ويژه قصيده بود. روية ديگر بهار قصيده‌سرا، بهار ترانه‌پرداز است. بهاري كه با كلام‌گذاري روي نغمات موسيقي‌دانان بزرگ عصر خويش همچون جهانگير مراد معروف به حسام‌السلطنه، درويش خان، مرتضي ني‌داود، رضا محجوبي و بسياري ديگر، دست به كاري شگرف زد و همان قضاياي ملي و ميهني را به دامان شعر ملحون يعني تصنيف كشيد. از بهار تصنيف‌ساز آگاهي چندان روشني نداريم. پژوهش‌هايي هم كه در سال‌هاي اخير دربارة بهار و به طور كلي قالب تصنيف صورت گرفته است فاقد توجهي عميق نسبت به چگونگي برخورد اين شاعر با هنر مزبور مي‌باشد. در اين پژوهش به بررسي تصنيف و تصنيف سازي در اشعار بهار مي‌پردازيم.