روس ستيزي در انديشۀ سياسي محمّدتقي بهار

جنگ‌هاي ايران و روس در دورۀ فتحعلي شاه قاجار و عقد معاهداتي چون گلستان و تركمانچاي، باعث ايجاد نخستين زمينه‌هاي روس ستيزي در باور ايرانيان دورۀ قاجار گرديد. با آغاز خيزش مشروطه‌خواهي و مقابلۀ روسيۀ تزاري با مشروطه‌خواهان و همچنين حمايت روسيۀ تزاري از محمدعلي شاه قاجار باعث گسترش روحيۀ روس ستيزي در ايران گرديد. در اين دوره بيشترين مخالفت‌ها با روسيه از جانب احزابي چون حزب دموكرات ايران ايراد مي‎گرديد. محمد تقي بهار كه خود يكي از اعضاء اصلي حزب دموكرات ايران بود، در نگارش‌ها و نطق‌هاي خود به مخالفت گسترده با روسيۀ تزاري پرداخته است. پژوهش حاضر كه به روش اسنادي و با تأكيد بر ساختار توصيفي – تحليلي گردآوري شده است در تلاش است تا به بررسي دلايل و زمينه‌هاي مخالفت محمد تقي بهار به عنوان يكي از افراد شاخص در حزب دموكرات با اهداف و اقدامات روسيۀ تزاري در ايران بپردازد. بررسي‌هاي تاريخي نشان مي‌دهد كه محمد تقي بهار در اشعار، روزنامۀ نوبهار و ديگر جرايد عصر مشروطه مانند: خراسان و حبل المتين به مخالفت جدي با روسيۀ تزاري و اقداماتش در ايران پرداخته است. اصلي‌ترين دلائل مخالفت‌هاي او را در مسائلي چون دفاع روس‌ها از استبداد، كشتار مشروطه‌خواهان و نقض استقلال ارضي ايران بايد دانست.