واكاوي مفهوم مكان در محلات تاريخي ( نمونه موردي گذر امامزاده يحيي محله عودلاجان)

كاركرد مكان در پيوند با لحظه‌هايي مشخص تعريف مي‌شود. لحظه‌هاي كه صرفاً در كنار يكديگر اهميت مي‌يابند و رويداد ديدار با مكان را شكل مي‌دهند. اولين لحظه برخورد با يك مكان را لحظه ورود، دومين لحظه برخورد با مكان را مأوا گزيدن و ماندگار شدن و به عبارتي پذيرش مكان مي‌دانند؛ پذيرش در جايي پديد مي‌آيد كه يك مكان ديدار، تبديل به پايه‌اي براي تشكيل و پيدايي اجتماع ‌شود. مقاله حاضر كوششي در جهت تدوين چارچوبي براي ارزيابي مفهوم مكان در محلات تاريخي شهر است. بدين منظور، اين مقاله معيارهاي مفهوم مكان مبتني بر انديشمندان اين حوزه را به عنوان چارچوب نظري خود براي سنجش مفهوم مكان بر مي گزيند و براساس آن، به ارزيابي مفهوم مكان در گذر امامزاده يحيي محله عودلاجان مي پردازد. پرسش اصلي تحقيق اين است كه آيا مي‌توان با استفاده از قابليت‌هاي موجود در محله، به طراحي كالبدي در گذر امامزاده يحيي در محله عودلاجان در جهت ايجاد مكاني ارزشمند پرداخت يا خير؟ . روش پژوهش به صورت توصيفي و تحليلي بوده كه گردآوري داده ها از طريق مطالعات كتابخانه اي و مرور متون و منابع، صورت گرفته است. علاوه بر آن مشاهده ميداني به منظور توصيف شرايط موجود و شناخت كمبودها و پتانسيل‌ها انجام شده است. يافته اصلي تحقيق، چارچوبي است كه مي تواند موضوع مفهوم مكان را به عنوان پديده اي اساسي در طرح هاي شهري ارزيابي نمايد. اين ارزيابي كمك مي كند كه بتوان فرآيند توسعه بافت را كنترل و ميزان دست يابي به مفهوم مكان را در فرايند طراحي گذر تشخيص داد. يافته هاي اين تحقيق نشان مي دهد كه توجه به بستر مي تواند متضمن حفظ و ارتقاي مفهوم مكان در اين گذر باشد.