شكل‌گيري جهان نمادين اسلامي–شيعي (تحليل موردي: صمد بهرنگي)

اقدامات سكولاريستي و غرب گرايانه شاه در ميدان سياسي و نارضايتي نويسندگان و روشنفكران از مدرنيزم مطلقه او، ظهور گفتمان روشنفكران چپ غرب ستيز در دنيا و گسترش و جذابيت ديدگاههاي ماركسيستي در ايران، فرآيند غرب ستيزي روشنفكران ايراني را تسريع ساخت. صمد بهرنگي در آثار خود جنبه‌هاي نمادين مبارزه با غرب و جنگ با ستمگران را با زباني ساده و بي پيرايه بيان مي‌كرد. او به عنوان يكي از برجسته‌ترين نويسندگان عرفي‌گرا، ضد غرب و نمادساز در ادبيات داستاني ايران، با انتقاد از نظام آموزشي و مدارس كشور، آن را برگرفته از كتاب‌هاي آموزشي مربيان آمريكايي و غيرمرتبط با فرهنگ بومي مي‌دانست. بهرنگي با زباني نمادين در صدد تجهيز جامعه به الگوي مبارزه با ظلم و استعمار بود. او در داستان ماهي سياه در درياي توده‌ها شنا مي كند و در پايان فدا مي شود. از ديدگاه و نگاه ماركسيستي او زماني كه تاريخ جوامع استبدادي سرشار از ظلم، كينه و زخم انباشته باشد با تكيه بر اقدام سريع و خشن فيزيكي مي توان زخم‌هاي بزرگ را التيام بخشيد. اين پژوهش به شيوه تحليلي –توصيفي در پي آن است كه جنبه‌هاي نمادين مبارزه را در آثار نويسنده به ويژه در داستان ماهي سياه مورد كنكاش قرار دهد.