شناسايي رابطه متغيرهاي هواشناختي با تبخير پتانسيل تبريز برپايه مدل جمعي تعميم‌يافته (GAM) و مدل خطي تعميم‌يافته (GLM)

تبخير پتانسيل به‌عنوان يكي از مهمترين مؤلفه‌هاي هيدرولوژي ـ آب و هواشناسي محسوب مي‌شود كه پيامد اثر تركيبي شماري از متغيرهاي هواشناختي است كه اين متغيرها داراي روابط مستقيم و غيرمستقيم باهم هستند. در اين مطالعه به‌منظور كشف روابط خطي و غيرخطي و چگونگي تأثير متغيرهاي هواشناختي بر تبخير پتانسيل تبريز از مدل‌هاي تجمعي تعميم‌يافته (GAM) و مدل خطي تعميم‌‌يافته (GLM) استفاده شد. به اين ترتيب، مقادير ماهانه متغيرهاي هواشناختي شامل دما و فشار هوا در سطح دريا، نم نسبي، سرعت باد و ساعات آفتابي به‌عنوان متغيرهاي مستقل و مقدار تبخير تشت ايستگاه سينوپتيك تبريز به‌عنوان متغير پاسخ در اين مدل‌ها در نظرگرفته شد. نتايج حاصل از برازش دو مدل GAM و GLM نشان داد كه نم نسبي در تركيب با ساير متغيرهاي هواشناختي از تأثير خطي و غيرخطي معناداري بر گراديان تبخير پتانسيل برخوردار نيست. به اين ترتيب بهترين تركيب متغيرهاي هواشناختي در مدل‌هاي GAM و GLM براساس آماره AIC به‌ترتيب به مقدار 84- و 62- و خطاي محاسباتي 71/0 و 76/0 ميلي‌متر به‌دست آمد. همچنين نتايج حاصل از ارزيابي مؤلفه‌هاي هموارساز اسپلاين مدل GAM آشكار كرد شدت حساسيت و واكنش تبخير پتانسيل نسبت به هر واحد تغيير از اين متغيرها به مقدار مطلق آن متغير در تركيب با ساير متغيرها بستگي دارد.