بحران‌هاي زيست‌محيطي جنوب غرب آسيا با تأكيد بر بحران آب

Environmental crises in South West Asia with an emphasis on water crisis

آب يكي از اساسي‌ترين عناصر زيست است. برخورداري از آب سالم براي نيازهاي انساني از عوامل اساسي و به منزله عامل تمدن شناخته شده است، هيچ كشوري بدون اطمينان از داشتن آب نمي‌تواند ثبات اقتصادي و اجتماعي و سياسي خود را حفظ كند و بدون كاهش ميزان آلودگي جو، امنيت نسل‌هاي آتي از نظر آب و غذا مبهم و بدين طريق، توسعه پايدار فقط در حد يك شعار دلفريب باقي خواهد ماند.موضوع جغرافيا، اقليم و به طور اخص مسأله آب همواره در ديدگاه تئوري‌پردازان سياسي جايگاه مهمي داشته است. اگرچه در بسياري از مناطق كره زمين به دليل وجود منابع مناسب آب، اين موضوع از اهميت ناچيزي برخوردار بوده است اما در اقليم‌هاي خشك و كم باران مسأله آب همواره نقشي اساسي در شكل‌گيري يا فروپاشي جوامع گوناگون ايفا كرده است.امروزه چهره متغير امنيت ملي، مسائل زيست‌محيطي و به خصوص مسأله آب را در خود جاي داده است و در همراهي با روند افزايش جمعيت، جهاني شدن و وابستگي متقابل، اين مساله در صدر مسائل سياست خارجي كشورهاي با اقليم خشك مطرح شده است.برخي ژئوپليتيسين‌ها قرن 21 را سده‌ي هيدروپليتيك مي‌دانند و بر اين باورند كه اغلب درگيري‌ها و جنگ‌هاي منطقه‌اي در جهان به دليل بحران برآمده از كمبود آب خواهد بود. از اين رو هيدروپليتيك را مي‌توان دانشي توصيف كرد كه به مطالعه برهمكنشي واحدهاي سياسي در سطوح ملي، منطقه‌اي و گروهي در خصوص منابع آب شيرين مي‌پردازد.قرار گرفتن جنوب غرب آسيا در كمربند خشك جهان، افزايش شوري زمين منطقه در اثر بي‌آبي، بيابان‌زايي و امكان خطر درگيري‌هاي سياسي در اطراف آب محدود در دسترس، حيات اقتصادي و اجتماعي منطقه را بحراني كرده است تا جايي كه برخي احتمال رقابت‌ها و منازعات خشونت‌آميز را براي دسترسي و استفاده بيشتر از اين منابع در آينده‌اي نه چندان دور پيش‌بيني كرده‌اند.از اين رو تلاش شده است با استفاده از روش توصيفي-تحليلي، ضمن تحليل نقش آب ،چشم‌انداز بحران زيست محيطي آب در منطقه جنوب غرب آسيا مورد مطالعه قرار گيرد كه گردآوري داده ها نيز عمدتاً از طريق كتابخانه‌اي و بانك اطلاعاتي صورت گرفته است.