غيبت تكنيك در همگرايي جهان اسلام

سياست شعار دادن و تعيين هدف نيست بلكه نياز به مكانيسم هايي دارد كه شعارها را به واقعيت تبديل كند. همه ادبيات علم سياست راجع به تكنيك‏ها و رويه هايي است كه صلح، امنيت، برابري و آزادي را در اجتماعات بشري پديد آورد و افزايش دهد. اين تكنيك ها گاهي در سياست خارجي و گاهي در سياست داخلي طراحي و اجرا مي‏شوند. در اين پژوهش با پيش فرض تكنيك قصد داريم به پرسشي پيرامون همگرايي و وحدت در جهان اسلام بپردازيم. نزديك يك قرن است كه مسلمانان قصد دارند با يكديگر متحد شوند و از سيدجمال الدين اسدآبادي تا راشدالغنوشي از اخوان المسلمين تا جماعت تبليغ اغلب سياست مداران، جنبش ها و دولت هاي اسلامي به دنبال همگرايي اسلامي بوده اند. اين شعار محقق نشده است و در قرن بيست و يكم يكي از بحراني‏ترين و پرچالش ترين روابط سياسي و ديپلماتيك را كشورهاي اسلامي دارند. پرسش اين پژوهش چنين است با وجود آنكه وحدت و همگرايي شعار متعالي و هدف نيكي است چرا مسلمانان هنوز نتوانستند به حداقلي از اين فرايند دست پيدا كنند؟ فرضيه پژوهش چنين است كه ضعف عمده در تكنيك هاي همگرايي باعث شده است كشورهاي اسلامي نه تنها به هدف وحدت دست پيدا نكنند بلكه امروز در مقابل يكديگر صف آرايي كرده اند. ادبيات همگرايي در علم سياست داراي راهبردهايي است كه غيبت هر كدام از آنها باعث كژكاركردي در سيستم منطقه مي‏گردد.