آينده پژوهي تأثير انديشه هاي ديني بر تحولات خاورميانه وپيامدهاي آن

Future studies the influence of religious ideas in the Middle East and its consequences.

اديان يكي از نيروهاي اساسي در جهـان امروز هستند و تـوانايـي ويـژه اي بـراي ايـجاد «تغـيير سيستمي» دارند، آن ها بـه پيـروان خود انگيـزه مي دهنـد و به عنوان متغيري اساسي باعث ورود بازيگران جديدي در عرصه جهاني شده اند. منطقه خاورميانه به علت داشتن مرزهاي نامتجانس سياسي، نگرش هاي بعثي، ملي گرايانه، عروبت و جنبش هاي اسلامي و تضادهاي انساني از يك سو، و حضور كنشگران فرامنطقه اي از سوي ديگر، از ابتداي قرن بيستم تاكنون محل نضج و سازماندهي گروههاي بنيادگراي اسلامي بوده است. اين پژوهش درصدد آن است تا با استفاده از رهيافت هاي واقع گرايي و هويت و با طرح دو سناريو با عناوين، آينده محتمل و آينده ممكن، به اين پرسش پاسخ دهد كه؛ آيا انديشه هاي ديني و برساختن هويتي جديد از آن، باعث سازماندهي گروههاي بنيادگراي اسلامي در منطقه شده است؟ يافته ها نشان مي دهد، انديشه هاي ديني كنشگران منطقه اي، كه تبديل به ايدئولوژي شده است، باعث گرديده، استفاده از دين براي اهداف و مقاصد سياسي، يكي از شگردهاي گروههاي بنيادگرا در خاورميانه شود. نتيجه آنكه؛ دو آينده براي اين منطقه پيش بيني مي شود؛ يكي پيروزي ايدئولوژي افراطي، كه در اين صورت جغرافياي سياسي منطقه تغيير خواهد كرد و دوم، پيروزي ايدئولوژي شيعي كه تغيير در توازن ژئوپليتيكي خواهد داشت كه در هر دو حالت، اين تغييرات پيامدهاي جهاني خواهد داشت.