سيستم تصميم يار نظارت شرعي بر عقود اسلامي بانكي با رويكرد فازي

حجم و تعداد بالاي تراكنش‌ها يكي از عوامل اصلي كسب سود و درآمد در كسب‌وكارهاي بانكي و ازجمله در بانكداري اسلامي است، با اين وجود وقوع تقلب يكي از دغدغه‌هاي اصلي اين كسب‌وكارها در عصر الكترونيكي شدن فعاليت‌ها است. علاوه بر اين دغدغه‌اي كه در بانكداري اسلامي وجود دارد اين است كه خدمات و محصولات ارائه شده توسط اين بانك‌ها منطبق بر موازين شرعي و اسلامي باشد و همچنين اين محصولات براي اهداف تعيين شده مورد استفاده قرار بگيرند. افراد سودجو و متخلفان از تسهيلات و امكاناتي كه در بانكداري اسلامي ارائه مي‌شود استفاده مي‌كنند و آنها را در مواردي غير مرتبط صرف كرده و در نتيجه شبهه غير شرعي بودن را براي بانك‌ ايجاد مي‌كنند. از طرفي پيگيري اين درخواست‌ها و سنجش ميزان شرعي بودن آنها وظيفه‌اي زمان‌بر و پيچيده است كه نياز به متخصصين و خبرگان امر دارد. در اين مقاله روشي ارائه شده است كه با بهره‌گيري از دانش نهفته در داده‌ها و اسناد تاريخي بانك و همچنين بهره‌گيري از نظرات خبرگان امر، مدل رفتاري نرمال را شبيه‌سازي كرده و با استفاده از توابع عضويت تعريف شده فازي ميزان تطابق درخواست‌ها با رفتارهاي مطلوب را تعيين كرده و نتيجه به صورت عددي بين صفر و يك در خروجي ارائه مي‌شود كه نشان‌دهنده ميزان ريسك غيرشرعي بودن درخواست مورد پردازش است. اين سيستم به صورت سيستمي تصميم‌يار براي بانكدار عمل مي‌كند كه مي‌تواند با سرعت بسيار بيشتري نسبت به بررسي‌هاي كاملاً انساني عمل كرده و با گذشت زمان و بلوغ سيستم، نتايج بدست‌ آمده از آن نيز واقعي‌تر و دقيق‌تر مي‌شوند و در نهايت نياز به بررسي‌هاي انساني و دستي را تا حد ممكن كاهش مي‌دهد.