تأملي بر دانشگاه جندي‌شاپور از منظر زبانشناسي اجتماعي

A Consideration on Jundishapur from a Sociolinguistic View

بين عوامل مؤثر در پيدايش و تحول زبان، نقش عوامل اجتماعي پررنگ­تر است. زبانشناسي اجتماعي به بررسي زبان در بافت اجتماعي مي­پردازد. جندي‌شاپور به عنوان مركزِ علميِ معتبري كه پذيراي دانشمندان و دانشجوياني از سرزمين­هاي مختلف با زبان­هاي گوناگون بوده است، محل تلاقي زبان­هايي بوده كه بي­شك بر يكديگر اثرات متقابلي داشته­اند. موضوع تحقيق حاضر مطالعه موردي جندي‌شاپور از ديدگاه زبانشناسي اجتماعي مي­باشد كه با روش اسنادي صورت گرفته است. هدف، بررسي برخي تأثيرپذيري‌هاي زباني ناشي از مهاجرت و تبادلات علمي و فرهنگي در جندي‌شاپور است. نتايج: يادگيري زبان­هايي غير از زبان مادري، مهارت در ترجمه­ي متون علمي، قرض گيري واژگاني، و معادل­سازي براي واژه­ها و اصطلاحات از پيامدهاي برخورد زبان‌ها در جندي‌شاپور بوده است. ارتباط پيوسته و فشرده­ي گويندگان زبان­هاي مختلف در محدوده­ي زماني و مكاني معين، كاربرد زبان مشتركي به عنوان زبان ميانجي را ضروري مي­نمايد. در اين نوشتار از زاويه­ي جديدتري به جندي‌شاپور نگريسته شده است.

Among the effective factors affected the development and evolution of languages، social factors are the most important ones. Sociolinguistics studies languages in the social context. Jundishapur as a valid scientific center، embracing professors and students from different countries with different languages has been the cross center of languages which undoubtedly have had mutual effects on each other. The subject of this article is the case study of Jundishapur from Sociolinguistic aspect، and its method is documentary. It aims to investigate some of the linguistic influences resulted from migration، scientific and cultural exchanges among different nations in Jundishapur. Learning second languages، proficiency in the translation of scientific texts، lexical borrowing، and making equivalents for words and terms are the consequences of linguistic contacts in Jundishapur. Continuous communication among native speakers of different languages within the specific time and place needs a common language as a lingua franca. This article investigates Jundishapur from a newer aspect.