بررسي تحليلي كاشي نگاره هاي بقاع متبركه ي دوره ي قاجار شيراز

پس از اسلام هنر كاشي كاري كه يكي از مهم ترين گونه هاي تزيينات معماري براي آراستن بناهاي گوناگون بود، رواج يافت. از اين هنر در تزيين نماي بيروني و دروني بناهايي همچون مساجد، مدارس، حسينيه ها، تكايا، بقاع امامزاد ه ها، حمام ها،كاخ ها، اندروني و بيروني خانه هاي اعياني، بازارها ، تيمچه ها و عمارات ديگر شهرهاي مختلف ايران استفاده شده است. اوج شكوفايي اين هنر در دوره ي قاجار پديدار گشته ،كه خوشبختانه نمونه هاي زيبا و كم نظيري از آن هنوز پابرجا مانده است. كاشي نگاري به لحاظ ماهيت تصويري گري و قدرت تجسم بخشي قوي، حاوي مضامين گسترده اي از جمله داستانها و روايات مذهبي، رزمي(افسانه اي و تاريخي)، بزمي و تزييني(گل و مرغ و دورنماسازي) مي باشد. در ميان اين گستردگي مضموني به واسطه شيوه شكل گيري مردمي و عاميانه اين سبك از تزيين گري، مضامين مذهبي از جايگاه و توجه ويژه اي برخوردار بوده است كه بهتر است به گونه اي مستقل بدان پرداخته شود. بايد گفت كه بارزترين و زيباترين نمونه هاي به جا مانده از آثار اين هنر را در بناهايي با كاربري هاي گوناگون در شهر شيراز- خاستگاه اوليه ي اين هنر- مي توان مشاهده كرد. بقاع متبركه ي امامزاده ابراهيم(ع) و امامزاده سيدتاج الدين غريب(ع) در شيراز، از جمله زيارتگاه هاي مورد توجه و احترام مردم اين شهر است كه از كاشي نگاره ها و تزيينات ويژه اي برخوردار مي باشد. مضامين كاشي نگاره هاي اين بقاع در پيوند با واقعه ي عاشورا است. اين مقاله با رويكردي توصيفي - تحليلي و به روش جمع آوري مطالب كتابخانه اي - ميداني، به خوانش تحليلي كاشي نگاره هاي بي بديل به جامانده از عصر قاجار در اين دو بارگاه نوادگان مطهر ائمه ي اطهار(ع)، با نگاهي تفسيرگر و نماد شناسانه ، به بررسي نقوش موجود در اين بناها از جهت فرم و رنگ پرداخته است.