تحليل و بررسي متني سروده هاي انگيزشي در نخستين سال هاي دفاع مقدّس (1359 ـ 1363)

عنوان سروده هاي انگيزشي به بخشي از اشعاردفاع مقدّساطلاق مي شود كه تمركز انگاره اي آن بر «ترغيب و تشويق» مخاطب درزماني، به امر نبرد و دفاع است. اين سروده ها در ارتباط تناظري با فرامتن تاريخي ـ نظامي جنگ عراق عليه ايران سروده شده اند و در نخستين سال هاي جنگ (59 ـ 63) داراي هويّت ادبي متمايز با نمودي چشمگيرتر از سال هاي پاياني ارزيابي مي شوند. آنچه از بررسي متني سطوح سه گانة آثار (موسيقايي، بلاغي و انگاره اي) برمي آيد آن است كه موسيقي در اين آثار برآمده از دو لاية كناري وبيروني است و موسيقي داخلي و معنوي به جهت تمركز سراينده بر انتقال صريح پيام به مخاطب، چندان مورد توجه قرار نگرفته اند. در سطح بلاغي بيان مسلّط، بيان تشبيهيبا زاوية تنگ است و در لاية معاني بيشترين بسامد به جملات امري با معاني ثانوي ترغيب اختصاص دارد. زبان نيز ساده و منطبق بر زبان معيار با عملكرد دستوري ارزيابي مي شود. بررسي هاي متني نشان مي دهد كه ساختار سطوح مذكور، به شيوه اي اندام وار و متناظر در انتقال انگارة «انگيزش مستقيم و صريح به امر نبرد»، كه هدف غايي سرايندة شعر انگيزشي است، با يكديگر در تعامل اند و به شكل گيري زيرژانر «انگيزشي» در شعر دفاع مقدّس انجاميده اند.