بررسي نقش فضاي باز در رشد و ارتقاء خلاقيت كودكان در محيط‌هاي آموزشي

حياط باز مدارس عرصه تعاملات و روابط قوي احساسي و ادراكي دانش‌آموزان تلقي مي‌شود. در مدارس كنوني ايران، تمام توجهات برنامه ريزان و طراحان معطوف به فضاهاي دروني است و هيچگونه برنامه آموزشي مستقلي براي حياط مدارس و برنامه‌ريزي براي طراحي و كيفيت بخشي به فضاهاي باز صورت نگرفته است؛ لذا اين بستر فاقد انسجام و هويت لازم بوده و به ارضاي كامل نيازهاي آموزشي، بازي و استراحت، يادگيري و خلاقيت دانش‌آموزان نمي‌انجامد؛ بنابراين هدف از پژوهش حاضر ارتقاء كيفي فضاهاي باز مدارس و بسترسازي آن جهت شكوفاسازي خلاقيت و نشاط‌سازي و سرزندگي آن براي كودكان مي‌باشد. چرا كه قرار دادن كودك در محيطي سالم براي تعليم و تربيت، بازي و ورزش و معاشرت و رشد حق اوست. اگر كودكان مجبور باشند در فضايي آموزش ببينند كه حس جستجوگري‌شان را نابود كند و مانع رشد و خلاقيت آنها گردد، تلاش براي ارتقا كيفيت يادگيري، بي‌ارزش خواهد بود. جهت دستيابي به هدف مورد نظر اين مقاله درصدد پاسخ‌گويي به سوالات زير مي‌باشد: نقش فضاي باز در محيط‌هاي آموزشي در ادراكات و رفتارهاي كودكان از جمله تأمين رشد و خلاقيت آنان چيست؟ چگونه مي‌توان از فضاهاي باز در فرايند شكوفاسازي خلاقيت در كودكان بهره گرفت؟ با هدف نيل به پاسخ‌گويي به اين سوالات، اين تحقيق از نوع كاربردي بوده و در آن از روش توصيفي- تحليلي استفاده گرديده است. نتايج پژوهش نشان مي‌دهد كه كيفيت فضاي باز آموزشي با در نظر گرفتن فضاي سبز، فضاي بازي مناسب با هدف جستجوگري و مشاركت كودكان، فراهم كردن تجهيزات ورزشي و بازي، فضاي نيمه باز براي برگزاري كلاس‌هاي درسي و غيره مي‌تواند نقشي موثر در رشد كودكان و افزايش انگيزش و علاقه به محيط آموزشي و در نهايت خلاقيت در كودكان داشته باشد.