محاسبه و شبيه سازي بازدهي آشكارساز اتاقك يونش با هندسه استوانه اي مورد استفاده در سيستم تصويربرداري اشعه ايكس تشخيصي

Calculation and simulation detection efficiency ionization chamber with cylindrical geometry used in diagnostic imaging systems

امروزه به طور گسترده از آشكارساز هاي مختلف، براي اندازه گيري دُز جذبي و ميزان تضعيف بيم پرتو X در بافت بدن استفاده مي شود. جهت اندازه گيري ميزان تضعيف بيم هاي الكتروني و پرتوي X با استفاده از دُزيمتر ها، روش هاي بسياري ازجمله سوسوزني، واكنش شيميايي پرتو با ماده و يونيزاسون گازها وجود دارد كه در ميان روش هاي اشاره شده يونيزاسيون گازي به علت سادگي و قابليت اطمينان بهتر، سرعت و دقت مطلوب در اندازه گيري گستره وسيعي از نرخ دز جذب شده، نسبت به بقيه روش ها ارجحيت داشته و به همين دليل به عنوان يك سيستم دُزيمتري رايج مد نظر است. بيشتر جهيزات تصوير برداري پزشكي از جمله راديولوژي تشخيصي و ماموگرافي، نيازمند يك دُزيمتر با دقت بالا جهت انداه گيري ميزان دُز جذب شده و همچنين تضعيف صورت گرفته بر روي بيم اشعه ي ايكس حين عبور از بافت بدن مي باشند. آشكارساز هاي اتاقك يونش به دليل سادگي، پاسخ سريع و قابليت اطمينان بالا، يكي از مناسب ترين ابزار هاي دُزيمتري بيم مولد اشعه ي ايكس در محدوده ي تشخيصي پرتو ها مي باشند. بازده آشكار ساز كه به صورت نسبت ذرات آشكار شده به تعداد ذرات وارد شده به شمارنده تعريف مي شود، بيانگر ميزان حساسيت آشكارساز نسبت به ذرات ورودي ناشي از تشعشعات مي باشد. هرچه بازدهي آشكارساز بالاتر باشد، زمان مرده ي آشكارساز كم و مي توان با اين قابليت به شمارش بالا دست يافت. هدف در اين مقاله محاسبه بازدهي و شبيه سازي پيك هاي ناشي از چشمه Am^241 و Sr^90 با نرم افزار گارفيلد مي باشد. نتايج نشان مي دهد كه در نرخ شمارش بالا آشكارسازهاي اتاقك يونش با هندسه استوانه اي بازدهي بالاتري نسبت به ساير هندسه ها دارد و در جريان هاي پايين تري به حالت اشباع مي رود.