طرح وارهء تصوري در ضرب المثل هاي گويش گالشي

پژوهش حاضر به بررسي طرح واره‌هاي تصوري در ضرب المثل‌هاي گويش گالشي از گويش هاي ييلاقات شرق گيلان بر مبناي مدل «طرح واره‌هاي تصوري ايوانز و گرين (2006)» مي پردازد.اين مقاله با تكيه بر معني شناسي شناختي به بررسي يكي از عناصر مهم در ديدگاه شناختي يعني طرح واره‌هاي تصوري مي پردازد. اين طرح واره‌ها امكان ارتباط بين تجربيات فيزيكي و مباحث شناختي انتزاعي پيچيده تر نظير زبان را فراهم مي آورند. از آنجايي كه ضرب المثل ها علي رغم كوتاه بودن، برگرفته از تجربيات روزانه و داراي مضامين حكيمانه‌هستند، نقش مهمي در انعكاس فرهنگ مردم ايفامي كنند. از اين رو در مطالعات زباني به خصوص در چارچوب معني شناسي شناختي مقولهء مهمي به شمار مي روند. در اين مقالهتلاش هايي صورت گرفته است تا به عملكرد طرح واره‌هاي تصوري در توجيه برخي از مضامين موجود در ضرب المثل هاي گويش گالشي پاسخي درخور داده شود. اين پژوهش به روش توصيفي – استقرايي انجام شده است.توصيفي، از آن جهت كه فقط به توصيف ضرب المثل هاي گويش گالشي صرف نظر از قضاوت در مورد آنها پرداخته شده است و استقرا، از آن جهت كه نتايج با توجه به بررسي تمام ضرب المثل هاي در دسترس به دست آمده است. ايوانز و گرين، طرح واره‌ها را به انواع مختلف از جمله طرح وارهء فضا، طرح وارهء مهار شدگي، طرح وارهء جابجايي ، طرح وارهء نيرو، طرح وارهء پيوستگي، طرح وارهء ‌همساني، طرح وارهء توازن و طرح وارهء موجوديت تقسيم مي كنند. بر اساس بررسي هاي صورت گرفته در اين مقاله در ضرب المثل‌هاي گويش گالشي، اكثريت اين طرح واره‌ها به خصوص طرح واره‌هاي مهارشدگي و همساني وجود دارند. از آنجايي كه بدن انسان در دسترس ترين ظرف براي تصويرسازي درباره ضرب المثل ها مي باشد، از اين رو طرح وارهء مهارشدگي داراي بيشترين فراواني در ضرب المثل هاي گويش گالشي مي باشد.به علت تمايل مردم كوهستانهاي گيلان به شبيه سازي جانوران پيرامون آنها، بعد از بدن انسان، نزديك ترين منبع براي تصويرسازي به شمار مي رفتند.