بررسي صيغگان فعل در لهجۀ جليزجندي زبان مازندراني

لهجۀ جليزجندي يكي از لهجه هاي گويش فيروزكوهي است كه فيروزكوهي خود گويشي از زبان مازندراني محسوب مي شود. اين لهجه در روستاي جليزجند از روستاهاي شهرستان فيروزكوه واقع در استان تهران، تكلم مي شود. زبان مازندراني يكي از زبان هاي ناحيه جنوب خزري مي باشد كه اشميت( 1383: 490) دامنۀ وسعت آن را شهرهاي استان مازندران، روستاهاي شمالي تهران، روستاهاي رشته كوه هاي البرز و شهميرزاد از توابع استان سمنان ذكر كرده است. مسالۀ مورد تحقيق پژوهش، شناسايي صيغگان فعل در اين لهجه است. صرف فعل در اين لهجه بر پايۀ دو ماده فعلي مضارع و ماضي مي باشد. روش تحقيق اين پژوهش توصيفي تحليلي است كه داده هاي آن از طريق ميداني جمع آوري شده است. براي نشان دادن تصريف فعل، يك فعل لازم ، يك فعل متعدي و يك فعل مركب در زمان هاي مختلف، صرف شده اند. همچنين فعل ربطي بودن نيز صرف گرديده است. نتايج بررسي ها نشان داده است كه تصريف افعال توسط پيشوند و پسوندهايي مشخص مي شوند كه همچون فارسي نمايانگر شخص، شمار، زمان و وجه است. گويشوران جليزجندي براي بيان ماضي ساده و نقلي از صورت تصريفي يكساني استفاده مي‌كنند به عبارت ديگر صورتهاي تصريفي اين دو زمان صورتهاي همايند هستند. براي تمام افعال عنصر منفي ساز به صورت پيشوندي است به جز صورت منفي فعل ربطي بودن ،كه ميانوندي است. از آن جا كه گويش مازندراني داراي لهجه هاي بسيار متفاوتي است و در گسترۀ جغرافيايي اين گويش برحسب تعداد مناطق موجود، لهجه هاي متفاوتي وجود دارند؛ مقايسه اي نيز بين اين لهجه و گويش شهميرزادي از نظر صيغگان فعل ارائه گرديده است. نتايج مقايسه ها نشان داده است كه تفاوت هاي آوايي در صرف فعل مهمترين وجه تمايز اين دو لهجه از زبان مازندراني است. ضرورت انجام پژوهش اين است كه در مورد لهجۀ جليزجندي هيچ تحقيقي تا كنون صورت نگرفته است و نتايج آن هم به شناسايي و حفظ اين گويش و هم به رده شناسي زبان هاي ايراني كمك خواهد نمود.