تاثير فضاي باز در محيط هاي آموزشي كودكان

آنچه شخصيت آدمي را شكل ميدهد، بي شك متاثراز فضايي ميباشد كه در آن پرورش يافته است. آنچه ميپسندد نشات از آن چيزي ميگيرد كه در گذشته اش مشاهده نموده و آنچه ميداند هماني است كه در كودكي و نوجواني آموخته است. بنابراين، ايجاد محيطي آرام، دوست داشتني و لذتبخش، موجب جلب توجه وتمايل كودكان براي حضور در محيط آموزشي و ارتقاي سلامت رواني آنان ميشود. رضايت كاربران از فضاي آموزشي باعث رشد و شكوفايي استعدادهاي آنها و همچنين بازدهي هرچه بيشتر ميشود. چگونگي معماري اين فضاها در كنار ساير عوامل آموزشي و پرورشي اثرات قابل توجهي بر فراگيران باقي مي گذارد. كيفيت فضاي معماري درمحيط هاي آموزشي، با تأثير بر شناختهاي حسي، فكري و ادراكي، ميتواند نقش و عملكردي آموزشي ايفا نمايد. بررسي ها نشان ميدهد فرايند آموزش در تعامل با فضاي باز، به دليل فضاهاي گردهم آورنده، امكان تمرين كار گروهي و مشاركت بيشتر دانش آموزان، انعطاف پذيري و امكان گسترش فضا ميتواند در افزايش شوق يادگيري بسيار تأثيرگذار گردد. اين پژوهش بر آن است تا بر پايه ي شيوه تحقيق تركيبي شامل روشهاي توصيفي، تحليلي و در نهايت استدلال منطقي، روند تحولات فضاي باز و نيمه باز مدارس ايران و نقش آموزشي آنها را از دريچه تحولات آموزشي مورد توجه و بررسي قرار دهد. روش كلي تحقيق اين است كه منشأ تحول در ساماندهي ساختار فضايي فضاي باز در مدرسه، در مرحله ي نخست به دگرگوني هاي نظام آموزشي ارجاع داده شود و سپس با بهره گيري از روانشناسي محيط، مطالعات كتابخانه اي، مشاهده و برداشت ميداني، شبيه سازي به وسيله نرم افزار تخصصي نحو فضا و مقايسه تطبيقي، عملكرد فضاي باز در روند آموزش و يادگيري مورد تبيين قرار گيرد. به اين منظور، فضاي باز 3 مدرسه ي چهارباغ به عنوان شاخصي از مدارس سنتي، دارالفنون به عنوان اولين بناي آموزشي به سبك نوين و البرز به عنوان شاخص تحولات مدارس جديد در ايران، انتخاب و مورد بحث و بررسي قرارميگيرند. بررسي ها نشان ميدهد الگوي مدارس سنتي ايران با توجه به نقش فعال آموزشي براي فضاي باز و نيمه باز شكل گرفته است و به عنوان ابزاري آموزشي و در جريان تعليم مطرح بوده اند و در ارتباط با محله به كانون تعاملات اجتماعي نيز تبديل شده اند. در حاليكه در اغلب مدارس معاصر و كنوني، آموزش در محيطي بسته و قطعي به نام كلاس صورت ميگيرد و با كاهش اهميت و يا حذف فضاي نيمه باز، فضاي باز، بدون نقش آموزشي، تنها به منظور گذران اوقات فراغت و نظم بخشي به حركت دانش آموزان است