كاربست قوانين معاملات اسلامي در نظام قراردادهاي بازار سرمايه ايران

مهم­ترین هدف پژوهش مذكور مطالعه پیرامون به كارگیری قواعد معاملات اسلامی در قرارداد­های بازار سرمایه ایران توسط كنشگران (كلیه افراد حقیقی و حقوقی كه در بورس اوراق بهادار فعالیت اقتصادی دارند) بورس اوراق بهادار تهران می­باشد. در این راستا، بر اساس چهار نظریه از قواعد معاملات اسلامی تحت عناوین قواعد لاضرر، اكل مال به باطل، غرر و ربا، فروض اساسی اسلامی در معاملات كنشگران بازار سرمایه مورد آزمون قرار گرفت. در تحلیل داده ها از روش آزمون مكرر استفاده شده و نتایج به دست آمده نشان می­دهد كه بین میزان دخالت ضوابط چهارگانه فقهی در معاملات بازارسرمایه سرمایه گذاران و آگاهی سرمایه‏گذاران از این چهار قاعده، هیچ رابطه معناداری وجود ندارد. از مصاحبه­های مكمل نیمه ساختار یافته نیز چنین استنباط می­گردد كه هنگامی كه كمیته فقهی مجربی بر معاملات بازار سرمایه سرمایه گذاران نظارت می­كند كنشگران ساختار معاملات را اسلامی و شرعی مفروض پنداشته و مستقیماً به اسلامی بودن یا نبودن آن توجهی نمي­كنند.