اندازه‌گيري نابرابري جنسيتي در كلانشهرهاي كشور

هدف مقاله حاضر بررسي وضعيت نابرابري جنسيتي در كلانشهر­هاي تهران، اصفهان، مشهد، تبريز و رشت است. با شناخت وضعيت زنان در حوزه­هاي مختلف اجتماعي، اقتصادي و سياسي مي­توان به مسائل آنان پي برد و در پي توانمندسازي اين نيروي عظيم برآمد. در اين پژوهش با استفاده از شاخص­ «گزارش جهاني شكاف جنسيتي» ميزان نابرابري جنسيتي در هر يك از كلانشهرهاي نام‌برده برآورد و رتبه­بندي مي­شود. شاخص­ مورد استفاده شامل 4 دسته اصلي مشاركت و فرصت اقتصادي، دستاوردهاي آموزشي، سلامتي و بقا و توانمندسازي سياسي است. هر يك از اين شاخص­ها با زيربخش­هاي مختلفي اندازه­گيري خواهد شد. اين شاخص به دليل كيفيت بالاي اندازه­گيري و دقت عمل بالا، اعتبار زيادي دارد. شاخص شكاف جنسيتي عددي بين صفر تا يك است. هرچه رقم بالاتر باشد، نشان‌دهنده شكاف جنسيتي كمتر و رقم كمتر، نشانه شكاف جنسيتي بيشتر است. تمام داده­هاي خام از منابع معتبر آماري براي كلانشهرهاي مورد بررسي جمع­آوري و داده­ها با استفاده از روش استاندارد شاخص جهاني شكاف جنسيتي در بازه صفر و يك نرمال شده است. در انتها شاخص­ نهايي نابرابري جنسيتي براي هر يك از كلانشهرها محاسبه شده و مورد مقايسه و تحليل قرار گرفته است. يافته­هاي اوليه نشان مي­دهد كه در كلانشهرهاي كشور نيز سطحي از نابرابري جنسيتي در حوزه­هاي مختلف اجتماعي، اقتصادي و سياسي وجود دارد. امروزه تلاش­هاي فراواني براي بهبود وضعيت زنان صورت گرفته است، اما همچنان وضعيت زنان نيازمند تغييرات اساسي است و قاعدتا نگرش­ها و ارزش­هاي اجتماعي پذيرفته شده در جامعه بسيار تاثيرگذار هستند. در اين پژوهش مشخص شده است كه كلانشهرهاي ايران، به‌عنوان نمونه‌اي مهم از ساختار اقتصادي - اجتماعي كشور، با مساله نابرابري جنسيتي دست به گريبانند. از آنجا كه تئوري­هاي اجتماعي و اقتصادي نشان از آن دارد كه نابرابري جنسيتي در جوامع مي­تواند علت بسياري از معضلات اجتماعي و اقتصادي باشد، نياز است راهكارهايي براي كاهش اين نابرابري در كشور به اجرا درآيد.