رابطه بين حيات شهري و ابعاد معنايي مناسك در فضاي شهري

باورها و مراسم آييني نقشي فراگير در تحولات- تغييرات و ماندگاري فضاي شهري داشته اند؛ چنانچه امروزه مي توان تاثيرات باورها و مراسم آييني را در ساختار و پيكره شهر مشاهده كرد. از سويي ديگر، مراسم عزاداري حسيني و تعزيه در طول زمان در بافت فرهنگي و ساختار كالبدي ايران وجود داشته و به مثابه عنصري فرهنگي جاودان و ماندگار بوده است. اين مقاله در راستاي ارتقاي كيفيت حيات فضاهاي شهري، به دنبال تبيين نحوه تعامل مراسم و مناسك آئيني به ويژه مراسم مذهبي ايام محرم و صفر به عنوان عامل هويتي و فرهنگي با ساختار كالبدي فضاي شهري است. فضاي شهري به عنوان مهم ترين عامل ساخت شهر در طول تاريخ جهان و ايران بستر مراسم آييني، مناسك تشريفات، نمايش ها و محاكمات و .. بوده است. به عبارتي مراسم آييني، مذهبي يا قومي از طريق اجتماعي-فرهنگي شامل سنت ها،رسوم،دانش ها و باور هاي عامه، اخلاقيات و ارزش هاي پايدار به وجود مي آيد و تعيين كننده عناصر پايدار فضاي شهري است كه خصلت ذاتي آن شده و در طول زمان به كندي تغيير مي كند. مسئله مورد بحث توصيف چگونگي رابطه حيات شهري و مناسك در فضاي شهر است. در اين راستا مواردي مثل وجود ارتباط بين مراسم و مناسك مذهبي و حيات در فضاي شهري ، منظر شهري موقت و مناسبتي،توصيف آئين هاي محرم در ايران و تحليل آنها در شهر مشهد است. چارچوب مطالعاتي در اين تحقيق مبتني بر روش توصيفي-تحليلي مي باشد و در آن از مطالعه موردي و تحليل فضايي استفاده شده است.