تحليل شعر روايي «حلبچه» سروده ي بهروز ياسمي

شعر «حلبچه» كه در قالب غزل- مثنوي و با رويكـردي روايي سروده شده است، حكايت آمد شدِ زبان راوي گونه اي است كه از مبدأ توصيف شهادت هم وطنان كُردزبان حلبچه در دهه ي هفتاد شروع مي-شود و پس از عبور زبان ِ لكنت گرفته ي شاعر از گردنه هاي تصاوير دلخراش و توالي و تكرار روزهاي تلخ، به مقصد شهامت شاعر در اعتراف به اغفال زبان شعرش به واسطه ي چشم و ابروي «غزال و غزل» و اذعان به بيهودگي سروده هاي تغزلي اش - پيش از اين - منتهي مي شود. پيداست كه حجم دلتنگي شاعر كه در اين سروده به نوعي مرثيه گــوي غيبت ابدي هم وطنان خويش است، تنها در چهارچوب تنگ كدهاي ادبي و استعاري قابل انتقال است و در اين بين، هر بيت صرفاً گوياي بخش مختصري از عظمت عاطفه ي اصيل و ايلياتي شاعر است كه به مدد تخيل قوي خود صحنه هاي بديعي را - بر بستر زباني چالاك و يكدست - در ذهن مخاطبان خود بازسازي مي كند. شعر روايي «حلبچه» هم از نظر كيفيت زبان شعري قالب هاي كلاسيك دهه ي هفتاد و هم از حيث الگوي شعر پايداري آن دهه داراي تشخص قابل استنادي است. در اين مقاله بر آنيم تا عنصر روايت را با زير شاخه هايي چون روايت خطي، فضاسازي، تصاويرموازي و روايت حال اخلاقي، در اين غزل مثنوي تحليل و بررسي كنيم و الگويي هرچند متوسط براي تحليل آثاري از اين دست در حوزه ي اشعار روايي ادب پايداري ارائه دهيم.