شواهد فرهنگ‌هاي پيش از تاريخي آسياي مركزي در منطقة شمال شرقي فلات ايران بر اساس بررسي روشمند تپه نادري مشهد

محوطة باستاني تپه نادري در حدود ۵ كيلومتري جنوب شرقي مشهد، يكي از محوطه‌هاي مهم حوزة فرهنگي شمال شرقي فلات ايران محسوب مي‌شود كه به منظور روشن شدن وضعيت فرهنگ‌هاي پيش از تاريخي و تاريخي اين ناحيه (دشت مشهد)، در تابستان ۱۳۹۳ بررسي روشمند گرديد. در اين برنامه، ۱۶ درصد از كل مواد فرهنگي سطحي جمع‌آوري و براي تشخيص قدمت و مدت استقرار در اين محوطه مورد مطالعه قرار گرفت. حاصل اين پژوهش ميداني كه بيشتر متكي بر يافته‌هاي سفالي بود، نشان داد كه تپه نادري از حدود اواسط هزارة چهارم ق.م تا دورة اشكاني به طور متناوب مسكون بوده است و بيشترين داده‌‌هاي پيش از تاريخي متعلق به عصر‌ مس‌سنگي جديد و مفرغ قديم (دورة نمازگاه III) و از دورة تاريخي، مربوط به دورة اشكاني مي‌باشند. بقاياي خشتي و قلوه‌سنگي يك بنا روي ديوارة اين تپة مرتفع نيز به چشم مي‌خورد كه احتمالا مربوط به يك قلعة اشكاني است. همچنين، يافته‌هاي سفالي مشابه با فرهنگ ياز (عصر آهن) نيز قابل مشاهده مي‌باشند. با توجه به فناوري ساخت و هنر تزيين سفالينه‌ها، مي‌توان گفت كه سفالگران محوطة مزبور در كنار وام‌گرفتن از فرهنگ‌هاي جوامع پيراموني خود، روش و سليقة خويش را نيز به كار مي‌گرفتند.