طبقه بندي قلم هاي خوشنويسي و شيوه‌هاي اجرايي كتيبه‌هاي چوبي در تزئينات معماري ايران

كتيبه هاي چوبي بخشي از تزئينات معماري ايران را تشكيل مي‌دهند كه در كنار جنبه‌هاي زينتي و زيبايي شناسي، به واسطه انتقال مطالب متنوع، از اهميت تاريخي خاصي نيز برخوردار هستند. هدف اصلي اين پژوهش، دستيابي به شيوه‌هاي‌ مختلف اجراي كتيبه هاي چوبي و همچنين قلم هاي خوشنويسي به كار رفته در آن است. در اين راستا، براي سهولت دسته بندي مطالب، كتيبه هاي چوبي بر اساس كاربري آنها در بنا دسته بندي شده‌اند و براي هرگروه، نمونه اي از آثار همراه با تصوير برخي از آنها ارائه گرديده است. در پژوهش بنيادي پيش رو با رويكرد تاريخي و توصيفي، نمونه هاي آماري به شيوه سرشماري در دسترس و سپس طبقه بندي پسين، مورد بررسي و مطالعه قرار گرفته اند. در جمع آوري داده هاي پژوهش از مطالعات كتابخانه اي و در برخي موارد مطالعات ميداني بهره گيري شده است. نتايج به دست آمده حاكي از آن است كه حدود 80 درصد از كتيبه هاي مورد بررسي به شيوه‌ منبت اجرا شده و در كنار منبت، از شيوه هاي ديگري مثل مشبك، رويه كوبي و خاتم نيز استفاده شده است. علاوه بر اين، بيشتر كتيبه‌هاي چوبي موجود بر روي درها و ضريح بقعه‌ها قرار دارند و قلمي كه بيش از همه مورد استفاده قرار گرفته ثلث است. نتايج نشان مي‌دهد بيش از نيمي از نمونه هاي آماري اين پژوهش، به قلم ثلث است كه اختلاف چشمگيري با قلم هاي كوفي و نستعليق دارد.