معلمي در آثار ادبي فارسي

زبان و ادبيات نغز و پرمغز پارسي، تجلي‌گاه تركيبي موزون و تلفيقي همگون از فرهنگ اصيل و پربار ايراني و تعاليم بارور و انسان‌ساز اسلامي است؛ به‌طوري‌كه مي توان آن را منبع الهام و منشأ اطلاعات و آموزش‌هاي كارآمدي در زمينه‌ي اغلب علوم و فنون و مهارت‌هاي گونه‌گون، ازجمله «معلمي» اين حرفه‌ي الهي و هنر انبيايي به‌شمار آورد. آثار منظوم و منثور ادبي ما سرشار از نكاتي ارزشمند درباره‌ي تعليم و تربيت و حاوي آموزه‌هاي ارزنده‌اي در خصوص مهارت معلمي و ويژگي‌هاي معلم است. برخي از اين نكته‌ها و آموزه‌ها علي‌رغم تغيير و تحولات گسترده و اجتناب‌ناپذيري كه با گذشت روزگاران در عرصه‌هاي مختلف جامعه، ازجمله نظام آموزشي روي‌داده‌، به‌عنوان مسائل اصلي و راهبردهاي اساسي معلمي همچنان مفيد و قابل‌اعتناست؛ حتي در بعضي از اين آثار-باوجود گذشت قرن‌هاي متمادي- گهگاه به رويكردهاي نوين آموزشي و شيوه‌هاي مدرن تربيتي برمي‌خوريم كه امروزه دانشمندان و نظريه‌پردازان تعليم و تربيت به‌عنوان ابداعات و يافته‌هاي جديد خود در آثار و نظرياتشان مطرح مي‌سازند. مقاله‌ي حاضر به اين‌گونه مباحث مي‌پردازد كه در برخي از آثار ادب تعليمي با صراحت و به‌عنوان موضوع اصلي سخن طرح مي‌شود، اما در اكثر آثار ادبي غير تعليمي از رهگذر مطالب و موضوعات ديگر و با تأمل در لايه‌هاي زيرين آن ها قابل دريافت است.