ارزيابي و طبقه‌بندي شاخص تغذيه گرايي رودخانه دز

تعيين سطوح ﺗﺮوﻓﯿﮑــﯽ يكي از ﭘﺎراﻣﺘﺮهاي مهم ﻣﻄﺎﻟﻌـﺎت آبي است. اﻧـﻮاع شاﺧﺺﻫـﺎي ﺗﺮوﻓﯿﮑــﯽ توسط محققين مختلف ﭘﯿﺸنهاد شده كه در اكوسيستم‌هاي آبي ﮔﻮناﮔﻮن مورد اﺳــﺘﻔﺎده قرار گرفته است. رودخانه دز ﻳﻜﻲ از شاخه‌هاي اﺻﻠﻲ تشكيل‌دهنده رودﺧﺎﻧﻪ ﻛﺎرون مي‌باشد كه وضعيت كيفي آن به دليل ورود مواد آلي و مغذي حاوي نيترات و فسفات ناشي از تخليه پساب‌هاي گوناگون در حال تهديد است. با استفاده از شاخص تغذيه گرايي (TSI) وضعيت تروفيكي براي 8 ايستگاه مورد بررسي قرار گرفت كه اين شاخص محيط آبي را به چهار سطح شاداب (0-35)، كم مغذي (35-55)، مغذي (55-70) و فوق مغذي (70-100) تقسيم بندي مي‌كند. براي به‌دست آوردن وضعيت تغذيه گرايي رودخانه دز با استفاده از شاخص (TSI) براي پارامترهاي نيترات و فسفات با استفاده از داده‌هاي ميداني در ايستگاه‌هاي مورد نظر در طول 6 دوره به دست آمد. ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺣﺎﺻﻞ از ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت اين ﺷﺎﺧﺺ و تقسيم‌بندي ايستگاه‌ها از ﻟﺤﺎظ ﺗﺮوﻓﻴﻚ ﺑﺮ اﺳﺎس ﻣﻴﺰان ﻧﻴﺘﺮات و ﻓﺴﻔﺎت نشان داد كه مسير رودخانه در ايستگاه‌هاي مطالعاتي بر مبناي شاخص تغذيه‌گراي نيتروژن در تمامي ايستگاه‌ها در وضعيت يوتروفيك قرار دارد و هم‌چنين بر مبناي شاخص تغذيه گرايي فسفات جزء در ماه‌هاي مهر و آبان كه با شروع بارندگي و ورود رسوبات به درون رودخانه همراه است به‌جز ايستگاه خروجي تصفيه‌خانه كه وضعيت يوتروفيك دارد ساير ايستگاه‌ها در طبقه‌بندي اليگوتروفيك قرار دارند. از طرفي ديگر ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻳﻨﻜﻪ ﻧﺴﺒﺖ N:P ﺑﻴﺸﺘﺮ از 2/7 مي‌باشد مي‌توان گفت كه قسفات عامل محدود كننده در رودخانه دز ﻣﻲ‌ﺑﺎﺷﺪ.