سيماي جامعه ايران با تكيه بر سفرنامه ادوارد براون (كتاب ِيك سال در ميان ايرانيان)

سفرنامه يا روايت سفر به عنوان يكي از آثار ادبي نقش عمده‌اي در شناخت ويژگي‌هاي فرهنگي و اجتماعي جوامع ايفا مي كند؛ بنابراين نقد اجتماعي آثار ادبي در پژوهش‌هاي جامعه‌شناسي، تاريخي، روانشناسي و فلسفه كاربرد دارد. از سياحان غربي كه از قرن هفدهم به ايران مسافرت كرده‌اند و از اوضاع سياسي و اجتماعي و آداب و رسوم مردم ما و وضع دربارهاي صفوي و قاجاريه را در آثار خود منعكس نموده‌اند سفرنامه‌هاي فراواني باقي است كه اغلب آن به زبان فارسي ترجمه شده است. در اين ميان مي‌توان به سفرنامه ادوارد براون (Edward Browne) اشاره كرد. او خاورشناس انگليسي بود و اثر او با عنوان «يك سال در ميان ايرانيان» است. خصايص هر جامعه‌اي شامل نحوه‌ي معيشت، آداب و رسوم، باورها و اعتقادات، خواست‌ها و تمايلات افرادي است كه بطور غيرمستقيم در سفرنامه ها منعكس مي‌شود؛ و منبعي ارزشمند براي محققان علوم اجتماعي و علاقه مندان به فرهنگ و هويت ايراني محسوب مي‌گردد. براون در سفرنامۀ خود به تصويري زنده و ملموس از فرهنگ و ادبيات غني ايران، تصوف و عرفان، مذاهب باستاني ايران در عصر قاجاريه علاوه بر توصيف مكان هاي تاريخي ايران، مردمان و آداب و رسوم پرداخته است.