آسيب شناسي آينده پژوهي فرهنگي جهان اسلام

اين مقاله به آسيب شناسي آينده فرهنگي جهان اسلام در جريان جهاني شدن غرب و به عبارتي، غربي شدن جهان مي پردازد. جريان هاي فرهنگي جهان اسلام با تأثر از جريانات فرهنگي- سياسي جهان، بخصوص غرب، مسير پرپيچ و خم و دشواري را در اين نيم قرن اخير سپري كرده است. جريان فرهنگي غرب با هدف قراردادن زير ساخت هاي فرهنگي-سياسي به دنبال يكسان سازي فرهنگ ها و در نتيجه حذف مليت گرائي، باورمندي و ايجاد روحيه ضعف و بي ارادگي كه منجر به استحاله فرهنگي و سياسي شود را دنبال مي كند كه در اين نيم قرن اخير نيز تا حدودي توانسته است جهان اسلام را دچار تغيير و تحول اساسي نمايد. آسيبب شناسي جريان هاي فرهنگي از منظر آينده پژوهي ضرورتي انكار ناپذير است؛ لذا اين نوشتار در دو بخش بررسي گفتمان جهاني شدن و تبعات آن و آينده پيش روي فرهنگي جهان اسلام طراحي و تدوين شده است. در بخش گفتمان جهاني شدن به بررسي گفتمان هاي غالب در يكپارچگي جهاني خواهد پرداخت و در بحث آيندۀ پيش روي جهان اسلام به مباحث در برگيرندۀ گونه هاي ممكن، محتمل و دلخواه براي جهان اسلام خواهد پرداخت. در اين سه گام ابتدا هر آينده اي را كه ممكن است در انتظار جهان اسلام باشد، شناسائي و فهرست كرده سپس از ميان آينده هاي ممكن، محتمل ترين آنها مشخص خواهد شد و در نهايت مطلوب ترين آينده اي كه با ارزش هاي اسلام سازگاري بيشتري دارد، شناسائي خواهد شد؛ تا ترسيمي از آينده مطلوب در اختيار برنامه ريزان و مديران آموزشي و فرهنگي قرار گيرد.