تبيين انديشه متعالي اسلام درباره حيوانات (با نگاهي اجمالي و نقادانه به انديشه غرب)

اخلاق حيوانات كه از شاخه‌هاي اخلاق كاربردي است، با اين نگاه كه حيوانات موجوداتي حساس هستند و درد را درك مي‌كنند، خواستار رعايت حقوق حيوانات است؛ حقوقي كه در دنياي معاصر به هيچ‌وجه رعايت نمي‌شود و وضعيت حيوانات از جمله در دامداري‌هاي صنعتي و پژوهشگاه‌ها بسيار اسفناك است. از اين رو هواداران حقوق حيوانات با جنبش‌هاي اعتراضي خواستار رعايت حال حيوانات هستند؛ اما نظريه‌هاي افراطي رهبران اين جنبشها مبني بر برابري حقوق انسان و حيوان و تقاضاي نفي گوشتخواري و هرگونه منفعت طلبي از حيوانات، موجب شده تا خواسته‌هاي آنها قدرت عملي و اجرايي شدن نيابد و حمايت از حقوق حيوانات كماكان در قالب شعار و ادعا باقي مانده و ظلم بر آنها تداوم داشته باشد. به همين جهت در اين مقاله با نگاه انتقادي به اخلاق و فرهنگ غرب، پتانسيل‌هاي اسلامي در جهت ارائه يك نظام اخلاقي و فرهنگي معتدل براي حمايت از حقوق حيوانات بررسي شده و در اين راستا گفته شد اگرچه اسلام، حيوان را مسخر انسان مي‌داند اما انسان حاكم مطلق نيست بلكه مسئول است تا حاكميتي دلسوز و خيرخواهانه داشته باشد. آموزه‌هاي اسلامي دال برآن است كه نفس حيوان محترم است و انسان بايد از هرگونه آزار حيوان اعم از آزارهاي جسماني و رواني پرهيز كند. در اين نظام كه برگرفته از فرهنگي متعالي است، انسان و حيوان خواهند توانست در كنار هم زندگي شايسته‌اي داشته و هر دو گروه از هم نفع ببرند. ذبح شرعي حيوان كه ضامن تقليل درد و رنج حيوان به جهت سرعت عمل و رعايت اصول بهداشت رواني است نيز موجب مي‌شود لاشه حيوان در چرخه طبيعت در جاي مفيد و درست خود قرار گرفته و به نوعي كمال دست يابد.