كاربرد بيوتكنيك انجماد اسپرم در فعاليت‌هاي بازسازي ذخاير تاسماهيان درياي خزر

تاسماهيان با سابقه حيات 200 ميليون ساله، بعنوان فسيل‌هاي زنده شناخته شده و از لحاظ تنوع زيستي و ارزش اقتصادي، جايگاه ارزشمندي در جهان و ايران دارند. اين ماهيان به دليل عمر طولاني و سن بالاي رسيدگي جنسي، نسبت به تخريب زيستگاه‌هاي طبيعي خود بسيار حساس بوده و ذخاير طبيعي آن‌ها در دهه‌هاي اخير به‌شدت رو به كاهش گذاشته است. كاهش شديد ذخاير طبيعي، سبب تغيير رويكرد صيد به‌سمت پرورش اين آبزيان در ايران و جهان شده است. در سال‌هاي اخير به‌دليل ناكافي بودن كميت و كيفيت اسپرم مولدين در فعاليت‌هاي تكثير مصنوعي اين ماهيان در فصل تكثير، فناوري انجماد و نگهداري طولاني‌مدت اسپرم‌هاي مازاد مصرف مولدين موجود ، به‌عنوان يكي از راهكارهاي كاربردي در تكثير مصنوعي آن‌ها مطرح شده است. از مهم‌ترين كاربردهاي اين فناوري در تكثير و توليد تاسماهيان و همچنين در فعاليت‌هاي بازسازي ذخاير آن‌ها، مي‌توان به كمك به تكثير تاسماهيان با هم‌زماني رسيدگي جنسي كمتر، حمل و نقل آسان‌تر اسپرم به جاي حمل و نقل مولدين نر، امكان استفاده از پتانسيل تعداد مولدين بيشتر و بهبود خزانه ژني مولدين موجود، امكان كاهش تعداد مولدين نر نگهداري شده و هزينه‌هاي مرتبط با آن، تبادل اسپرم منجمد و رفع نياز ساير مراكز تكثير در صورت نياز و به‌وجود آمدن قابليت تبادلات بين‏المللي اسپرم تاسماهيان اشاره نمود. در حال حاضر نمونه‌هاي اسپرم گونه‌هاي مختلف تاسماهيان درياي خزر كه حاصل نمونه‌برداري‌هاي دوازده سال گذشته است، به‌عنوان بخشي از بانك ژن اين ماهيان، به‌صورت منجمد نگهداري مي‌شود.